Adım adım kullanım
- Borç aslını girin. Vadesinde ödenmeyen vergi, harç veya diğer amme alacağının asıl tutarını yazın. Daha önce hesaplanmış gecikme zammını ekleyerek girmeyin; gecikme zammı yalnız borç aslı üzerinden hesaplanır.
- Vade tarihini girin. Vade tarihi, borcun kanuni ödeme süresinin son günüdür. Örneğin aylık KDV veya muhtasar beyannamelerinde ödeme süresinin son günü, gelir vergisinde taksitin ödeme günü, ihbarname ile tarh edilen vergilerde ihbarnamenin tebliğinden itibaren tanınan ödeme süresinin son günü vadedir.
- Ödeme tarihini girin. Borcu ödediğiniz veya ödemeyi planladığınız günü girin. Araç vade tarihinden ödeme tarihine kadar geçen süreyi, 6183 sayılı Kanun'un öngördüğü şekilde tam aylar ve artan günler olarak ayırır.
- Dönem dökümünü inceleyin. Oran, aradaki süre içinde değişmişse (örneğin 13 Kasım 2025'te %4,5'ten %3,7'ye) hesap ikiye bölünür. Her satırda tarih aralığı, ay ve gün sayısı, uygulanan oran, dayanak Cumhurbaşkanı Kararı ve o döneme düşen tutar görünür.
- Toplam ödenecek tutarı görün. Son satırlarda toplam gecikme zammı ile borç aslı ve gecikme zammının toplamı yer alır. Bu tutarı vergi dairesinin veya e-Devlet'in gösterdiği tutarla karşılaştırarak kontrol edebilirsiniz.
Gecikme zammı nedir?
Gecikme zammı, amme alacağının zamanında ödenmemesi nedeniyle devletin uğradığı kaybı karşılamak ve borçluyu zamanında ödemeye yöneltmek için uygulanan kanuni bir ektir. 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 51. maddesinde düzenlenmiştir. Vergiler, harçlar, vergi cezaları dışında kalan pek çok kamu alacağı ve özel kanunlarında 6183 sayılı Kanun'a atıf yapılan alacaklar bu kapsamdadır.
Gecikme zammı bir faiz değildir; ancak ekonomik etkisi faize benzer. Farkı, oranın aylık olarak belirlenmesi ve 'her ay için ayrı ayrı' uygulanmasıdır. Oranı Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir ve piyasa koşullarına göre değiştirilir. Aynı oran, Vergi Usul Kanunu'ndaki gecikme faizi (m.112), izahat zammı ve pişmanlık zammı için de esas alınır.
Bu araç, Gelir İdaresi Başkanlığı'nın yayımladığı gecikme zammı oranı tablosunu 19 Ekim 2010'dan günümüze kadar kullanır. Hesap, her oran dönemi için ayrı yapılır ve kanundaki 'ay' ve 'ay kesri' ayrımına uygun olarak tam aylar ile artan günler ayrı hesaplanır.
Gecikme zammını doğru hesaplamak neden önemlidir?
- Ödeme planı yapan mükellef, borcun bugün ile birkaç ay sonra ödenmesi arasındaki maliyet farkını görebilir.
- Avukat ve mali müşavirler, ödeme emrine veya haciz bildirimine konu tutarın doğru hesaplanıp hesaplanmadığını kontrol edebilir.
- Yapılandırma ve tecil kararlarından önce, gecikme zammıyla tecil faizi arasındaki fark ölçülebilir.
- Şirket muhasebesinde, geç ödenen vergi borçlarının finansman maliyeti gider olarak doğru kaydedilebilir.
Gecikme zammı oranları tarihçesi
| Uygulama başlangıcı | Aylık oran | Dayanak |
|---|---|---|
| 13.11.2025 | %3,7 | 10556 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı |
| 21.05.2024 | %4,5 | 8484 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı |
| 14.11.2023 | %3,5 | 7782 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı |
| 21.07.2022 | %2,5 | 5801 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı |
| 30.12.2019 | %1,6 | 1947 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı |
| 02.10.2019 | %2 | 1592 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı |
| 01.07.2019 | %2,5 | 1266 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı |
| 05.09.2018 | %2 | 62 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı |
| 19.10.2010 | %1,4 | 2010/965 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı |
Her oran, bir sonraki oranın yürürlüğe girdiği günün bir gün öncesine kadar uygulanır. Vadesi eski bir tarihte olan ve yeni oran döneminde ödenen bir borçta, eski dönem eski oranla, yeni dönem yeni oranla hesaplanır. Borcun ödendiği tarihteki oranın tüm süreye uygulanması hatalıdır.
Gecikme zammı nasıl hesaplanır?
Hesap üç adımda yapılır. Önce vade tarihinden ödeme tarihine kadar geçen süre, oranın değiştiği tarihlere göre dönemlere ayrılır. Sonra her dönemde tam ay sayısı ve artan gün sayısı bulunur; ay, başlangıç gününe bir sonraki ayda karşılık gelen güne kadar olan süredir. Son olarak her dönem için borç aslı × aylık oran × (ay + gün / 30) formülü uygulanır ve sonuçlar toplanır.
| Adım | Hesap | Sonuç |
|---|---|---|
| Tam aylar | 26.03 → 26.04 → 26.05 | 2 ay |
| Artan günler | 26.05 → 10.06 | 15 gün |
| Oran | 13.11.2025'ten itibaren | Aylık %3,7 |
| Gecikme zammı | 50.000 × 0,037 × (2 + 15/30) | 4.625,00 TL |
Gecikme zammı bileşik değildir: birinci ay için hesaplanan zam ikinci ayın matrahına eklenmez, her ay borç aslı üzerinden ayrı ayrı hesaplanır. Borç kısmen ödenmişse, ödeme tarihinden sonraki dönemler için kalan borç aslı esas alınarak hesap bölünmelidir.
Gecikme zammı, gecikme faizi ve tecil faizi farkı
| Kavram | Ne zaman uygulanır? | Dayanak |
|---|---|---|
| Gecikme zammı | Vadesinde ödenmeyen amme alacağına, vadeden ödemeye kadar | 6183 sk. m.51 |
| Gecikme faizi | İkmalen, re'sen veya idarece tarh edilen vergilerde, asıl vadeden tarh için tebliğe kadar | VUK m.112 |
| Tecil faizi | Ödeme süresi tecil edilen borçlara, tecil süresince | 6183 sk. m.48 |
| SGK gecikme cezası ve zammı | Süresinde ödenmeyen sigorta primlerine | 5510 sk. m.89 |
Tecil edilen borçlarda tecil süresince gecikme zammı yerine tecil faizi uygulanır. SGK prim borçlarında ise 5510 sayılı Kanun'daki ayrı gecikme cezası ve gecikme zammı sistemi geçerlidir; bu araç SGK hesabı yapmaz.
Gecikme zammı hangi borçlara uygulanır?
Gecikme zammı, 6183 sayılı Kanun kapsamında tahsil edilen amme alacaklarına uygulanır. Başlıcaları gelir vergisi, kurumlar vergisi, katma değer vergisi, muhtasar ve damga vergisi gibi vergiler; emlak vergisi ve çevre temizlik vergisi gibi belediye gelirleri; harçlar ve özel kanunlarında 6183 sayılı Kanun'a göre tahsil edileceği belirtilen idari para cezaları ve diğer kamu alacaklarıdır. Belediyeler ve il özel idareleri de kendi alacaklarını bu kanuna göre takip ettiğinden aynı oran uygulanır.
Özel kanunlarında ayrı bir gecikme sistemi öngörülen alacaklarda o düzenleme uygulanır. SGK prim borçları bunun en bilinen örneğidir. Ayrıca özel hukuk alacakları, yani kişiler ve şirketler arasındaki borçlar için gecikme zammı değil, temerrüt faizi söz konusudur; bu alacaklar için faiz hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.
Vade tarihi nasıl belirlenir?
Gecikme zammı vade tarihinden itibaren işler. Vergi kanunlarında her vergi için ayrı ödeme süresi vardır. Beyana dayanan vergilerde beyanname ile birlikte veya kanunda belirtilen taksit tarihlerinde, ihbarnameyle tarh edilen vergilerde ise ihbarnamenin tebliğinden itibaren tanınan ödeme süresinin sonunda vade gelir. Ödeme süresinin son günü resmi tatile rastlarsa süre tatili izleyen ilk iş gününe uzar; bu durumda vade de o gündür.
Gecikmenin maliyeti: aylar ilerledikçe borç ne kadar büyür?
Gecikme zammı bileşik olmasa da yüksek aylık oran nedeniyle borç hızla büyür. Aşağıdaki tablo, 100.000 TL'lik bir borcun güncel %3,7 oranla farklı sürelerde ulaştığı gecikme zammını gösterir. Tablo, ödemeyi ertelemenin maliyetini ve tecil veya yapılandırma gibi seçeneklerin değerlendirilmesi gereken anı görmek için kullanılabilir.
| Gecikme süresi | Gecikme zammı | Toplam borç |
|---|---|---|
| 1 ay | 3.700 TL | 103.700 TL |
| 3 ay | 11.100 TL | 111.100 TL |
| 6 ay | 22.200 TL | 122.200 TL |
| 12 ay | 44.400 TL | 144.400 TL |
| 24 ay | 88.800 TL | 188.800 TL |
Bir yıllık gecikmede borç yaklaşık %44 artar. Bu oran, aynı dönem için kanuni yasal faizin (%31) üzerindedir. Bu nedenle nakit sıkışıklığı yaşayan mükellefler için vergi borcunu ertelemek çoğu zaman pahalı bir finansman yöntemidir.
Gecikme zammını azaltmanın yasal yolları
- Tecil: Borcun hemen ödenmesi mükellefi çok zor duruma sokacaksa vergi dairesinden tecil ve taksitlendirme istenebilir (6183 m.48). Tecil süresince gecikme zammı yerine tecil faizi uygulanır.
- Mahsup: Vergi dairesinden iade alacağınız varsa, borca mahsup talep ederek gecikmenin uzamasını önleyebilirsiniz; mahsup talebinin tarihi önemlidir.
- Yapılandırma kanunları: Zaman zaman çıkarılan yapılandırma düzenlemeleri, gecikme zammı yerine daha düşük bir güncelleme oranı öngörebilir. Başvuru ve ödeme şartlarına uyulmazsa haklar kaybedilir.
- Kısmi ödeme: Borcun bir kısmını ödemek, ödenen kısım için gecikme zammının işlemesini durdurur; kalan borç için zam devam eder.
Ödeme emri tebliğ edilmişse, borçlu yedi gün içinde ödeme yapabilir veya mal bildiriminde bulunabilir; borcun bulunmadığı, kısmen ödendiği veya zamanaşımına uğradığı iddiasıyla da ödeme emrine karşı dava açabilir (6183 m.58). Bu sürelerin kaçırılması, haciz sürecinin başlamasına yol açar.
Sık yapılan hatalar
- Tüm süreye ödeme günündeki güncel oranı uygulamak; oran değişimleri ayrı dönem olarak hesaplanmalıdır.
- Tüm günleri aylık oran / 30 ile çarpmak; tam aylar aylık oranla hesaplanır.
- Gecikme zammını borç aslına ekleyip yeniden zam yürütmek.
- Vade tarihi yerine tahakkuk veya beyanname verme tarihini başlangıç almak.
- Tecil edilmiş borçlarda gecikme zammı hesaplamak; tecil süresince tecil faizi uygulanır.
- SGK prim borçlarına 6183 sayılı Kanun hesabını uygulamak.
Vergi davası ve uzlaşma sürelerini kaçırmayın
Vergi ihbarnamesine karşı dava açma ve uzlaşma süreleri 30 gündür ve kaçırılması hak kaybına yol açar. MÜHLET, e-tebligatla gelen vergi ihbarnamelerinin sürelerini otomatik hesaplar ve son güne kadar hatırlatır.
Çalışılmış örnekler
Aşağıdaki örneklerin her biri bu sayfadaki hesap motoruyla otomatik olarak test edilir; sonuçlar araçla birebir aynıdır.
Örnek 1
Tam bir aylık gecikme
10.000 TL vergi borcu 1 Ocak 2026 vadeliydi ve 1 Şubat 2026'da ödendi.
Süre tam bir aydır; aylık %3,7 oranla gecikme zammı 10.000 × 0,037 = 370,00 TL'dir.
Örnek 2
Ay ve ay kesri
50.000 TL KDV borcu 26 Mart 2026 vadeliydi, 10 Haziran 2026'da ödendi.
2 tam ay ve 15 gün geçmiştir: 50.000 × 0,037 × (2 + 15/30) = 4.625,00 TL.
Örnek 3
Şubat ayını kapsayan süre
8.000 TL harç borcu 28 Şubat 2026 vadeliydi ve 28 Mart 2026'da ödendi.
28 Şubat'tan 28 Mart'a tam bir ay geçmiştir: 8.000 × 0,037 = 296,00 TL. Gün yöntemiyle hesaplansaydı 28 gün × aylık oran / 30 ile daha düşük bir tutar çıkardı.
Örnek 4
Oran değişimini kapsayan borç
120.000 TL gelir vergisi taksiti 26 Temmuz 2025 vadeliydi, 26 Ocak 2026'da ödendi.
13 Kasım 2025'e kadar 3 ay 18 gün %4,5 (19.440,00 TL), sonrasında 2 ay 13 gün %3,7 (10.804,00 TL) uygulanır. Toplam 30.244,00 TL.
Örnek 5
Bir yıllık gecikme
25.000 TL emlak vergisi taksiti 1 Mart 2024 vadeliydi ve bir yıl sonra ödendi.
21 Mayıs 2024'e kadar 2 ay 20 gün %3,5 (2.333,33 TL), sonrasında 9 ay 8 gün %4,5 (10.425,00 TL) uygulanır. Toplam 12.758,33 TL.
Sık sorulan sorular
›Gecikme zammı oranı 2026'da yüzde kaç?
13 Kasım 2025'ten itibaren her ay için %3,7'dir (10556 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı). Bu tarihten önce 21 Mayıs 2024'ten itibaren %4,5 uygulanıyordu.
›Gecikme zammı günlük mü aylık mı hesaplanır?
Her ay için aylık oran uygulanır; ayı doldurmayan günler için ise gün hesabı yapılır (aylık oran / 30 × gün). Tüm süreyi gün sayısıyla hesaplamak kanuni yönteme uygun değildir.
›Gecikme zammına gecikme zammı işler mi?
Hayır. Gecikme zammı her ay borç aslı üzerinden ayrı ayrı hesaplanır; hesaplanan zam anaparaya eklenip yeniden zam yürütülmez.
›Oran değişirse hangi oran uygulanır?
Her dönem kendi oranıyla hesaplanır. Örneğin vadesi Temmuz 2025, ödemesi Ocak 2026 olan bir borçta 13 Kasım 2025'e kadar %4,5, sonrasında %3,7 uygulanır.
›Gecikme zammı ile gecikme faizi aynı şey mi?
Hayır. Gecikme zammı vadesinde ödenmeyen borca vadeden sonra uygulanır (6183 m.51). Gecikme faizi ise sonradan tarh edilen vergilerde, verginin asıl vadesinden tarhiyata kadar geçen süre için uygulanır (VUK m.112). Oranları aynıdır.
›Tecil edilen borçta gecikme zammı işler mi?
Tecil süresince gecikme zammı yerine tecil faizi uygulanır (6183 m.48). Tecil şartlarına uyulmazsa tecil bozulur ve borç için yeniden gecikme zammı hesaplanabilir.
›Emlak vergisi ve belediye borçlarına gecikme zammı uygulanır mı?
Evet. Belediyelerin vergi, harç ve benzeri alacakları 6183 sayılı Kanun'a göre takip edildiğinden, vadesinde ödenmeyen emlak vergisi taksitlerine de aynı oranla gecikme zammı uygulanır.
›Kısmi ödeme yaparsam gecikme zammı nasıl hesaplanır?
Ödenen kısım için gecikme zammı ödeme tarihinde durur. Kalan borç aslı için zam işlemeye devam eder. Hesabı ödeme tarihinden ikiye bölerek, ilk dönem tüm borç, ikinci dönem kalan borç üzerinden yapabilirsiniz.
›Gecikme zammı oranı neden değişiyor?
Oran, 6183 sayılı Kanun m.51'in verdiği yetkiyle Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir ve genellikle piyasa faizleri ile enflasyondaki değişimlere göre güncellenir. Son değişiklikle 13 Kasım 2025'ten itibaren oran aylık %4,5'ten %3,7'ye indirilmiştir.
›SGK prim borcunda bu araç kullanılabilir mi?
SGK prim borçlarında 5510 sayılı Kanun m.89'daki gecikme cezası ve gecikme zammı sistemi uygulanır. Bu araç 6183 sayılı Kanun m.51 hesabı yapar; SGK hesabı için kullanılmamalıdır.
Kanuni dayanaklar
- 6183 sayılı Kanun m.51 — Gecikme zammı; her ay için ayrı, ay kesirleri için gün hesabı.
- 6183 sayılı Kanun m.48 — Tecil ve tecil faizi.
- VUK m.112 — Gecikme faizi.
- 5510 sayılı Kanun m.89 — SGK prim borçlarında gecikme cezası ve gecikme zammı.
- 10556 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı — 13.11.2025'ten itibaren aylık %3,7.
Son güncelleme: 25 Eylül 2026. Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.
İlgili sayfalar