Adım adım kullanım
- Gün sayısını girin. Karardaki adli para cezasının gün sayısını yazın. Doğrudan adli para cezasına hükmedilmişse karar bu gün sayısını gösterir. Kısa süreli hapis cezası adli para cezasına çevrilmişse, hapis süresinin gün karşılığı gün sayısıdır; örneğin 5 aylık hapis cezası 150 günlük adli para cezasına karşılık gelir.
- Bir gün karşılığı tutarı girin. Kararda bir gün karşılığı olarak belirlenen tutarı yazın. Tutar 20 ile 100 TL arasında olmalıdır. Uygulamada çoğu kararda alt sınır olan 20 TL esas alınır; kişinin gelir durumu yüksekse daha yüksek bir tutar belirlenebilir.
- Taksit sayısını ekleyin. Mahkeme cezanın taksitle ödenmesine karar vermişse taksit sayısını girin. Taksit sayısı en az 4, taksit süresi en fazla iki yıl (24 ay) olabilir. Taksit yoksa bu alanı boş bırakın.
- Sonucu okuyun. Sonuç kartında toplam ceza, varsa aylık taksit ve ödenmemesi hâlinde çevrilecek hapis süresi ayrı satırlarda görünür. Ödeme planınızı bu bilgilere göre yapabilirsiniz.
Adli para cezası nedir?
Türk Ceza Kanunu'nda cezalar hapis ve adli para cezası olarak ikiye ayrılır. Adli para cezası, suç karşılığında hükmedilen ve devlet hazinesine ödenen bir paradır; idari para cezasından farklı olarak bir ceza mahkemesi kararıyla ve suç karşılığında verilir. Bir kısım suçlarda kanun doğrudan adli para cezası öngörür; bir kısım suçlarda hapis ile adli para cezası birlikte veya seçimlik olarak düzenlenir.
Adli para cezası 'gün para' sistemiyle hesaplanır. Önce suçun ağırlığına göre gün sayısı belirlenir, sonra kişinin ekonomik ve şahsi hâllerine göre bir günün kaç lira karşılık geleceği takdir edilir. Bu sistem, aynı suçu işleyen varlıklı ve yoksul kişiler arasında cezanın etkisini dengelemeyi amaçlar: gün sayısı suçun ağırlığını, gün karşılığı ise failin ödeme gücünü yansıtır.
Hâkim, adli para cezasına hükmederken hem gün sayısını hem de bir gün karşılığı tutarı kararda ayrı ayrı gösterir (TCK m.52/3). Bu araç, karardaki bu iki değerden toplam cezayı, taksiti ve ödenmeme hâlinin sonucunu hesaplar.
Adli para cezası nasıl hesaplanır?
Hesap basittir: toplam ceza = gün sayısı × bir gün karşılığı tutar. Gün sayısı kural olarak 5 ile 730 gün arasındadır; bir gün karşılığı 20 ile 100 TL arasındadır. Böylece kanunda aksine hüküm yoksa bir adli para cezası en az 100 TL, en fazla 73.000 TL olabilir.
| Gün sayısı | Günlük 20 TL | Günlük 50 TL | Günlük 100 TL |
|---|---|---|---|
| 30 gün | 600 TL | 1.500 TL | 3.000 TL |
| 150 gün | 3.000 TL | 7.500 TL | 15.000 TL |
| 365 gün | 7.300 TL | 18.250 TL | 36.500 TL |
| 730 gün | 14.600 TL | 36.500 TL | 73.000 TL |
Bir gün karşılığı tutar nasıl belirlenir?
Hâkim, bir gün karşılığı tutarı belirlerken sanığın gelirini, mal varlığını, bakmakla yükümlü olduğu kişileri ve diğer şahsi durumlarını değerlendirir. Amaç, cezanın her sanık için hissedilir ancak ödenebilir olmasıdır. Geliri düşük veya işsiz sanıklarda alt sınır olan 20 TL uygulanırken, geliri yüksek sanıklarda üst sınıra yakın tutarlar belirlenebilir.
Bu değerlendirme için mahkeme, sanığın beyanını, varsa gelir belgelerini ve sosyal ekonomik durum araştırmasını esas alır. Hükümde gün karşılığı tutarın neden bu şekilde belirlendiği gerekçelendirilmelidir. Gerekçe gösterilmeden üst sınıra yakın bir tutar belirlenmesi, kanun yolu incelemesinde bozma sebebi olabilir. Gün karşılığı tutara ilişkin itirazlarınızı istinaf veya temyiz dilekçesinde ayrı bir başlık olarak belirtmeniz önerilir.
Hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesi
Bir yıl veya daha az süreli hapis cezası kısa süreli hapis cezasıdır. Kısa süreli hapis cezası, suçlunun kişiliğine, sosyal ve ekonomik durumuna, yargılama sürecinde duyduğu pişmanlığa ve suçun işlenmesindeki özelliklere göre adli para cezasına veya diğer seçenek yaptırımlara çevrilebilir (TCK m.50). Çevirmede hapis cezasının her günü, bir günlük adli para cezasına karşılık gelir.
| Hapis cezası | Gün karşılığı | Adli para cezası |
|---|---|---|
| 1 ay | 30 gün | 600 TL |
| 3 ay | 90 gün | 1.800 TL |
| 5 ay | 150 gün | 3.000 TL |
| 10 ay | 300 gün | 6.000 TL |
| 1 yıl | 365 gün | 7.300 TL |
Daha önce hapis cezasına mahkûm edilmemiş olmak ve mahkûmiyet tarihinde on sekiz yaşından küçük veya altmış beş yaşından büyük olmak gibi durumlarda, otuz gün ve daha az süreli hapis cezası ile fiil sırasında on sekiz yaşını doldurmamış kişilerin bir yıl veya daha az süreli hapis cezası kanunda belirtilen seçenek yaptırımlardan birine çevrilmek zorundadır (TCK m.50/3). Diğer durumlarda çevirme hâkimin takdirindedir.
Ödeme, mehil ve taksit
Adli para cezası, hükmün kesinleşmesinden sonra Cumhuriyet başsavcılığı tarafından hükümlüye tebliğ edilen ödeme emriyle istenir. Hükümlüye kural olarak otuz günlük ödeme süresi verilir (5275 sk. m.106). Hâkim kararında, kişinin ekonomik ve şahsi hâllerini gözeterek hükmün kesinleşmesinden itibaren bir yılı geçmemek üzere mehil verebilir veya cezanın belirli taksitlerle ödenmesine karar verebilir (TCK m.52/4).
| Ceza | Taksit sayısı | Aylık taksit |
|---|---|---|
| 3.000 TL | 4 | 750 TL |
| 10.950 TL | 12 | 912,50 TL |
| 73.000 TL | 24 | 3.041,67 TL |
Adli para cezası ödenmezse ne olur?
Ödeme emrine rağmen belirtilen süre içinde adli para cezası ödenmezse, Cumhuriyet başsavcılığının kararıyla ödenmeyen kısma karşılık gelen gün sayısı kadar hapis uygulanır (5275 sk. m.106). Örneğin 150 günlük bir cezanın hiç ödenmemesi hâlinde 150 gün hapis söz konusu olur. Cezanın bir kısmı ödenmişse, ödenen kısım gün karşılığına çevrilerek hapis süresinden düşülür.
Hapse çevrilen adli para cezasının infazı sırasında da hükümlü, kalan gün sayısına karşılık gelen parayı ödeyerek cezaevinden çıkabilir. Bu nedenle ödeme güçlüğü olan kişilerin, ödeme emri geldiğinde mahkemeden veya savcılıktan taksit ve mehil imkânlarını araştırması önemlidir.
| Ödenen tutar | Karşılığı | Kalan hapis |
|---|---|---|
| 0 TL | 0 gün | 150 gün |
| 1.000 TL | 50 gün | 100 gün |
| 2.000 TL | 100 gün | 50 gün |
| 3.000 TL | 150 gün | Hapis yok |
Adli para cezası ile idari para cezası farkı
| Özellik | Adli para cezası | İdari para cezası |
|---|---|---|
| Dayanağı | Suç (TCK ve özel ceza kanunları) | Kabahat (Kabahatler Kanunu ve özel kanunlar) |
| Karar veren | Ceza mahkemesi | İdari makam |
| Sabıka kaydı | Adli sicile kaydedilir | Adli sicile kaydedilmez |
| Ödenmezse | Hapse çevrilir | Amme alacağı olarak tahsil edilir |
| İtiraz yolu | İstinaf ve temyiz | Sulh ceza hâkimliğine başvuru |
İdari para cezalarına karşı başvuru süresi kural olarak kararın tebliğinden itibaren on beş gündür. Adli para cezasına ilişkin hükümlere karşı ise ceza muhakemesindeki istinaf ve temyiz süreleri uygulanır; bu süreler için hukuki süre hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.
Önödeme, uzlaşma ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması
Bazı küçük suçlarda yargılamaya hiç gerek kalmadan dava önödeme yoluyla düşürülebilir. Kanunda yalnız adli para cezası öngörülen veya üst sınırı altı ayı aşmayan hapis cezası gerektiren suçlarda (uzlaşma kapsamındaki suçlar hariç), Cumhuriyet savcısının tebliğ edeceği önödeme miktarının ve soruşturma giderlerinin on gün içinde ödenmesi hâlinde kamu davası açılmaz (TCK m.75). Önödeme, adli para cezasından farklıdır: mahkûmiyet doğurmaz ve adli sicile kaydedilmez.
Uzlaşma kapsamındaki suçlarda, şüpheli ile mağdurun uzlaşması hâlinde de kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilebilir. Kovuşturma sonunda iki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezasına hükmedilmişse, şartları varsa mahkeme hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verebilir (CMK m.231). Bu durumda sanık beş yıllık denetim süresine tabi olur; bu süre kasıtlı yeni bir suç işlemeden geçerse dava düşer.
| Yol | Sonucu | Dayanak |
|---|---|---|
| Önödeme | Kamu davası açılmaz veya düşer | TCK m.75 |
| Uzlaşma | Kovuşturmaya yer olmadığı veya düşme kararı | CMK m.253-254 |
| Hükmün açıklanmasının geri bırakılması | Denetim süresi sonunda dava düşer | CMK m.231 |
| Adli para cezası | Mahkûmiyet ve adli sicil kaydı | TCK m.52 |
Ödeme emri geldiğinde kontrol listesi
- Ödeme emrindeki gün sayısı ve bir gün karşılığı tutarın kararla aynı olduğunu kontrol ettim.
- Kararda mehil veya taksit verilip verilmediğine baktım.
- Ödeme süresinin son gününü takvimime ekledim.
- Ödeme gücüm yoksa taksit ve mehil imkânlarını araştırdım.
- Ödeme dekontunu savcılığa ibraz edilmek üzere sakladım ve ödemenin sisteme işlendiğini kontrol ettim.
Sık yapılan hatalar
- Temel gün sayısını girmek; kararda yazan sonuç gün sayısı esas alınmalıdır.
- Taksit sayısını dörtten az planlamak; kanun en az dört taksit öngörür.
- Taksitlerden birini aksatmanın yalnız o taksiti etkileyeceğini sanmak; kalan borcun tamamı muaccel olur.
- Adli para cezasını idari para cezası gibi değerlendirmek.
- Ödeme emrindeki süreyi kaçırmak; süre sonunda ceza hapse çevrilebilir.
- Kısmi ödemenin hapis süresini azaltmadığını düşünmek; ödenen kısım gün karşılığıyla düşülür.
- Gün karşılığı tutarın gerekçesiz olarak üst sınıra yakın belirlenmesine kanun yolunda itiraz etmemek.
- Hapisle birlikte hükmedilen adli para cezasını unutmak; hapis cezası infaz edilse bile adli para cezası ayrıca ödenmelidir.
Ceza dosyalarınızda süreleri takip edin
Ödeme emri, istinaf ve temyiz süreleri ile taksit tarihleri ceza dosyalarında kaçırılmaması gereken tarihlerdir. MÜHLET, UETS'e gelen tebligatlardaki süreleri hesaplar ve siz onaylayana kadar hatırlatır.
Çalışılmış örnekler
Aşağıdaki örneklerin her biri bu sayfadaki hesap motoruyla otomatik olarak test edilir; sonuçlar araçla birebir aynıdır.
Örnek 1
Beş aylık hapisten çevrilen ceza
Beş ay hapis cezası, günlüğü 20 TL'den adli para cezasına çevrildi.
150 gün × 20 TL = 3.000 TL. Ödenmezse 150 gün hapse çevrilir.
Örnek 2
On iki taksitle ödenen ceza
365 gün adli para cezasına hükmedildi; bir gün karşılığı 30 TL ve 12 taksit.
Toplam 10.950 TL; aylık taksit 912,50 TL.
Örnek 3
Üst sınırdaki ceza
Kanunda aksine hüküm olmayan bir suçta en yüksek gün sayısı ve en yüksek gün karşılığı uygulandı; 24 taksit verildi.
730 gün × 100 TL = 73.000 TL; aylık taksit 3.041,67 TL.
Örnek 4
Dört taksitli küçük ceza
60 gün adli para cezası, bir gün karşılığı 50 TL, dört taksit.
Toplam 3.000 TL; her taksit 750 TL. Dört, kanunun izin verdiği en az taksit sayısıdır.
Sık sorulan sorular
›Adli para cezası nasıl hesaplanır?
Gün sayısı ile bir gün karşılığı tutar çarpılır. Gün sayısı kural olarak 5 ile 730, bir gün karşılığı 20 ile 100 TL arasındadır (TCK m.52).
›Bir gün karşılığı tutar kaç liradır?
En az 20, en fazla 100 TL'dir. Hâkim, kişinin ekonomik ve diğer şahsi hâllerini gözeterek bu aralıkta bir tutar belirler; uygulamada çoğunlukla 20 TL esas alınır.
›Adli para cezası taksitle ödenebilir mi?
Evet, hâkim karar verirse. Taksit süresi iki yılı geçemez ve taksit sayısı dörtten az olamaz. Hâkim ayrıca bir yılı geçmemek üzere ödeme için mehil de verebilir.
›Adli para cezası ödenmezse ne olur?
Ödenmeyen kısma karşılık gelen gün sayısı kadar hapse çevrilir (5275 sk. m.106). Hapse çevrildikten sonra da kalan tutar ödenerek cezaevinden çıkılabilir.
›Hapis cezası paraya nasıl çevrilir?
Bir yıl veya daha az süreli hapis cezası, hâkim tarafından adli para cezasına çevrilebilir. Hapis cezasının her günü bir gün adli para cezasına karşılık gelir ve hâkim bir gün karşılığı tutarı 20-100 TL arasında belirler.
›Adli para cezası nereye ödenir?
Ödeme emrinde belirtilen şekilde, vergi dairelerine veya anlaşmalı bankalar aracılığıyla ödenir. Ödeme yapıldıktan sonra dekontun, infazın takip edildiği Cumhuriyet başsavcılığına bildirilmesi önerilir.
›Adli para cezası hapisle birlikte verilebilir mi?
Evet. Bazı suçlarda kanun hapis cezası ile adli para cezasını birlikte öngörür. Bu durumda hâkim her iki cezaya ayrı ayrı hükmeder; adli para cezası hapis cezasının yanında ayrıca ödenir ve ödenmezse ayrıca hapse çevrilebilir.
›Önödeme ile adli para cezası aynı şey mi?
Hayır. Önödeme, küçük suçlarda yargılamaya gerek kalmadan davanın düşmesini sağlayan bir yoldur ve mahkûmiyet doğurmaz. Adli para cezası ise mahkûmiyet sonucu hükmedilen bir cezadır.
›Adli para cezasına itiraz edilebilir mi?
Adli para cezası içeren hükme karşı, kararın niteliğine göre istinaf veya temyiz yoluna başvurulabilir. Süreler kısadır; hukuki süre hesaplama aracımızla son günü hesaplayabilirsiniz.
›Adli para cezası sabıka kaydına işlenir mi?
Evet. Adli para cezası bir ceza mahkûmiyetidir ve adli sicile kaydedilir. İdari para cezası ise adli sicile kaydedilmez.
Kanuni dayanaklar
- TCK m.50 — Kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırımlar.
- TCK m.52 — Adli para cezası; gün sayısı, gün karşılığı, mehil ve taksit.
- 5275 sayılı Kanun m.106 — Adli para cezasının infazı ve hapse çevrilmesi.
Son güncelleme: 25 Eylül 2026. Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.
İlgili sayfalar