Azami Tutukluluk Süresi Hesaplama

Adım adım kullanım

1. Tutuklama tarihini girin. Sulh ceza hâkimliğinin veya mahkemenin tutuklama kararı verdiği günü girin. Araç tek ve kesintisiz bir tutukluluk dönemini esas alır; tahliye ve yeniden tutuklama varsa dönemleri ayrı ayrı değerlendirin.
2. Evreyi seçin. Dosya henüz savcılık aşamasındaysa soruşturma evresi azami süresini, genel azami tutukluluk süresini görmek için toplam süre seçeneğini kullanın.
3. İşin niteliğini seçin. Suç ağır ceza mahkemesinin görevine giriyor mu, toplu olarak mı işlendi, TCK'nın devletin güvenliğine, anayasal düzene, milli savunmaya ve devlet sırlarına karşı suçlar bölümlerinde veya Terörle Mücadele Kanunu kapsamında mı? Doğru seçenek sürenin uzunluğunu belirler.
4. Yaşı seçin ve sonucu okuyun. Fiil tarihinde 18 yaşından küçük şüpheli veya sanıklar için indirimli süre uygulanır. Sonuç kartında uzatmalarla birlikte ulaşılabilecek mutlak üst sınır, adımlarda temel süre gösterilir.

Azami tutukluluk süresi neden önemli?

Tutuklama, mahkûmiyet kararı olmadan kişinin özgürlüğünün kısıtlanmasıdır ve masumiyet karinesi nedeniyle istisnai bir tedbirdir. Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, tutuklu kişinin makul sürede yargılanmasını veya serbest bırakılmasını güvence altına alır. CMK m.102, bu güvencenin somut karşılığı olarak tutukluluğun ulaşabileceği azami süreleri belirler. Bu sürelerin dolması halinde tutukluluğun devamına karar verilemez ve kişi tahliye edilmelidir.

“Ağır ceza mahkemesinin görevine giren işlerde, tutukluluk süresi en çok iki yıldır. Bu süre, zorunlu hallerde, gerekçesi gösterilerek uzatılabilir; uzatma süresi toplam üç yılı, 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun İkinci Kitap Dördüncü Kısım Dördüncü, Beşinci, Altıncı ve Yedinci Bölümünde tanımlanan suçlar ile 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlarda beş yılı geçemez.”

Azami süre, tutukluluğun her durumda devam edebileceği bir süre değildir. Tutuklama nedenlerinin ortadan kalkması halinde kişi süre dolmadan da serbest bırakılmalıdır. Mahkemeler her oturumda veya koşullar gerektirdiğinde tutukluluğun devamının gerekip gerekmediğini değerlendirir (CMK m.108/3). Azami süre, yalnızca aşılamayacak üst sınırdır.

Azami süreler tablosu

Soruşturma evresi süresi 2019 yılında 7188 sayılı Kanunla eklenmiştir. Bu düzenleme, iddianame düzenlenmeden kişinin uzun süre tutuklu kalmasını önlemeyi amaçlar. Soruşturma evresi süresi toplam azami sürenin bir parçasıdır; soruşturmada geçen tutukluluk, kovuşturma evresindeki toplam sürenin hesabına dahildir.

Katalog suçlar hangileri?

CMK m.102/2'de atıf yapılan TCK İkinci Kitap Dördüncü Kısım'ın dördüncü, beşinci, altıncı ve yedinci bölümleri; devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, millî savunmaya karşı suçlar ile devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk suçlarını düzenler. Bunlara ek olarak 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlarda da uzatma süresi beş yıla kadar çıkabilir. Bu suçlarda toplam azami tutukluluk süresi yedi yıldır.

Uzatma kararının şartları

Temel sürelerin uzatılması ancak zorunlu hallerde ve gerekçesi gösterilerek yapılabilir. Uzatma kararları, Cumhuriyet savcısının, şüpheli veya sanık ile müdafiinin görüşleri alındıktan sonra verilir (CMK m.102/3). Görüş alınmadan verilen uzatma kararı usule aykırıdır ve itiraz konusu yapılabilir. Uzatma kararında hangi zorunluluğun bulunduğu, delillerin toplanması veya yargılamanın neden tamamlanamadığı açıkça belirtilmelidir.

Uzatma süreleri kanunda toplam olarak belirlenmiştir; mahkeme uzatmayı dönemler halinde yapabilir. Araç, uzatmaların tamamı kullanıldığında ulaşılacak mutlak üst sınırı gösterir. Temel süre dolduğunda uzatma kararı verilmemişse tutukluluğun devamı hukuka aykırı hale gelir.

Çocuklar için indirimli süreler

“Bu maddede öngörülen tutukluluk süreleri, fiili işlediği sırada on beş yaşını doldurmamış çocuklar bakımından yarı oranında, on sekiz yaşını doldurmamış çocuklar bakımından ise dörtte üç oranında uygulanır.”

Çocuklar için indirim, tutuklama tarihindeki değil fiil tarihindeki yaşa göre uygulanır. Araç, ilgili süreyi gün olarak hesaplayıp indirim oranını uygular ve küsuratı aşağı yuvarlar. Örneğin fiil tarihinde 15 yaşından küçük bir çocuk için ağır ceza görevine girmeyen işte 1 yıl 6 aylık üst sınır yarıya iner; 2 Mart 2026'da tutuklanan çocuk için bu süre 1 Aralık 2026'da dolar.

Otuz günlük tutukluluk incelemesi

“Soruşturma evresinde şüphelinin tutukevinde bulunduğu süre içinde ve en geç otuzar günlük süreler itibarıyla tutukluluk hâlinin devamının gerekip gerekmeyeceği hususunda, Cumhuriyet savcısının istemi üzerine sulh ceza hâkimi tarafından, şüpheli veya müdafii dinlenilmek suretiyle karar verilir.”

Soruşturma evresinde tutukluluk en geç otuz günde bir incelenmelidir. Araç ilk incelemenin en geç tarihini gösterir; sonraki incelemeler de otuzar günlük aralıklarla yapılmalıdır. Şüpheli de bu süre içinde tutukluluk durumunun incelenmesini isteyebilir (m.108/2). Kovuşturma evresinde mahkeme her oturumda veya koşullar gerektirdiğinde oturumlar arasında ya da otuz günlük süre içinde re'sen karar verir (m.108/3).

Salıverilme talebi ve itiraz

Soruşturma ve kovuşturma evrelerinin her aşamasında şüpheli veya sanık salıverilmesini isteyebilir (CMK m.104/1). Bu istem üzerine merci, Cumhuriyet savcısı, şüpheli, sanık veya müdafiin görüşü alındıktan sonra üç gün içinde istemin kabulüne, reddine veya adli kontrol uygulanmasına karar verir (CMK m.105/1). Tutukluluğun devamına veya salıverilmeye ilişkin kararlara itiraz edilebilir (m.104/2).

Hâkim veya mahkeme kararlarına itiraz süresi, 7499 sayılı Kanunla (2024) yedi günden iki haftaya çıkarılmıştır (CMK m.268/1). Tutuklama kararına itiraz süresini Ceza Davasında İstinaf, Temyiz ve İtiraz Süresi aracıyla hesaplayabilirsiniz. Salıverilme talebi ise süreye bağlı değildir ve her zaman yapılabilir.

Hesaplamada dikkat edilecek noktalar

• Tutukluluk süresi bir usul süresi değildir; son günü tatile rastlasa da kaydırılmaz ve adli tatilde uzamaz.
• Araç süreyi tutuklama kararının tarihinden başlatır; gözaltında geçen sürenin hesaba etkisini ve infazdaki mahsubu dosyaya göre ayrıca değerlendirin.
• Tahliye edilip yeniden tutuklanan kişide önceki tutukluluk dönemlerinin toplam süreye etkisi dosyanın durumuna göre değerlendirilmelidir; araç tek ve kesintisiz dönemi hesaplar.
• Birden fazla suçtan yargılamada sürenin hangi suça göre belirleneceği, ağır ceza görevine giren suç bulunup bulunmadığına göre değerlendirilmelidir.
• Hükümden sonra geçen tutukluluğun azami süreye etkisi yargısal içtihatla belirlenir; kesin sonuç için güncel içtihadı kontrol edin.

Örnek hesaplar

Müdafi açısından süre takibi

Azami tutukluluk süresinin takibi müdafiin en önemli görevlerinden biridir. Tutuklama tarihi, soruşturma evresinin sona erdiği tarih (iddianamenin kabulü), temel sürenin dolacağı tarih ve uzatma kararlarının tarihleri ayrı ayrı kaydedilmelidir. Temel süre dolmadan birkaç hafta önce, mahkemenin uzatma kararı için görüş isteyip istemediği takip edilmeli ve görüş alınmadan verilen uzatma kararlarına itiraz edilmelidir.

Soruşturma evresi için öngörülen azami süreler özellikle önemlidir. Savcılık, soruşturma evresinde bu süreyi aşamaz; süre dolmadan iddianame düzenlenmezse şüphelinin tahliyesi gerekir. Müdafi, soruşturma evresi süresinin dolmasına yakın dönemde iddianamenin düzenlenip düzenlenmediğini ve mahkemece kabul edilip edilmediğini kontrol etmelidir.

Her tutukluluk incelemesinde, tutuklama nedenlerinin hâlâ devam edip etmediği ve adli kontrolün yeterli olup olmayacağı somut gerekçelerle tartışılmalıdır. Azami sürenin henüz dolmamış olması, tutukluluğun devamı için tek başına yeterli bir gerekçe değildir.

Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru

Tutukluluğun makul süreyi aşması veya tutuklama kararlarının yeterli gerekçe içermemesi, kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkı kapsamında Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru konusu yapılabilir. Bireysel başvuru için olağan kanun yollarının tüketilmesi gerekir; başvuru süresini son kararın öğrenilmesinden itibaren ayrıca takip edin.

Tutukluluk yerine adli kontrol

Tutuklama nedenlerinin varlığı halinde bile şüphelinin tutuklanması yerine adli kontrol altına alınmasına karar verilebilir (CMK m.109/1). Adli kontrol; yurt dışına çıkış yasağı, belirli yerlere düzenli olarak başvurma, konutu terk etmeme, belirli yerlere gitmeme veya güvence yatırma gibi yükümlülükleri kapsar. Müdafi, her tutukluluk incelemesinde adli kontrolün tutuklama amacını karşılayıp karşılamayacağını somut gerekçelerle tartışmalıdır.

Azami tutukluluk süresi dolduğunda kişinin tahliyesi zorunludur; ancak tahliye ile birlikte adli kontrol tedbirleri uygulanabilir. Süre dolduktan sonra aynı suç nedeniyle yeniden tutuklama yapılması azami süre sınırını dolanmak anlamına gelebileceğinden, bu tür kararların hukuka uygunluğu dikkatle incelenmelidir.

Tutuklu kalınan süre, mahkûmiyet halinde hükmedilen cezadan mahsup edilir. Bu nedenle azami sürenin takibi yalnız tahliye bakımından değil, infaz hesabı bakımından da önemlidir. İnfaz hesabını İnfaz ve Koşullu Salıverilme aracıyla yapabilirsiniz.

Sık yapılan hatalar

Çalışılmış örnekler

Aşağıdaki örneklerin her biri bu sayfadaki hesap motoruyla otomatik olarak test edilir; sonuçlar araçla birebir aynıdır.

Sık sorulan sorular

Kanuni dayanaklar

• CMK m.102 — Azami tutukluluk süreleri, uzatma, soruşturma evresi, çocuklar.
• CMK m.104, m.105 — Salıverilme talebi ve üç günlük karar süresi.
• CMK m.108 — Otuz günlük tutukluluk incelemesi.
• CMK m.268 — İtiraz süresi (iki hafta).
• 7188 s.K. m.18 — Soruşturma evresi azami süresi ve çocuk indirimi (2019).

Son güncelleme: 3 Ekim 2026. Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.