İstirdat Davası Süresi Hesaplama

Adım adım kullanım

1. Ödeme tarihini belirleyin. İstirdat süresi paranın tamamen ödendiği tarihten başlar. Borç taksitlerle veya hacizle tahsil edildiyse son ödemenin yapıldığı veya paranın alacaklıya ödendiği tarihi esas alın; tereddüt halinde daha erken tarihi kullanın.
2. Tarihi araca girin. Araç bir yıl sonraki karşılık gelen günü bulur. 29 Şubat'ta yapılan ödemelerde artık yıl olmayan yıllarda 28 Şubat esas alınır.
3. Sonucu okuyun. Sonuç kartında davanın en geç açılabileceği gün yer alır. Son gün hafta sonu veya resmi tatile rastlıyorsa süre izleyen iş günü biter.
4. Görevli ve yetkili mahkemeyi belirleyin. Dava, takibi yapan icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesinde veya davalının yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir (İİK m.72). Uyuşmazlığın niteliğine göre asliye hukuk, asliye ticaret veya tüketici mahkemesi görevlidir.
5. Arabuluculuk şartını kontrol edin. Ticari ve tüketici uyuşmazlıklarında dava şartı arabuluculuk bulunabilir. Arabuluculuk başvurusunu bir yıllık sürenin sonuna bırakmayın.

İstirdat davası nedir?

“Takibe itiraz etmemiş veya itirazının kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek mecburiyetinde kalan şahıs, ödediği tarihten itibaren bir sene içinde, umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geriye alınmasını istiyebilir.”

İstirdat davası, icra takibi baskısı altında ödenen ve aslında borçlu olunmayan paranın geri alınması için açılan bir eda davasıdır. Borçlu ödeme emrine itiraz etmemiş, itirazı icra mahkemesince kaldırılmış veya menfi tespit davası açıp tedbir alamamış olabilir; her durumda cebri icra tehdidi altında ödeme yapmıştır. Kanun, bu kişiye genel hükümlere göre paranın iadesini isteme imkânı tanır. Davacı istirdat davasında yalnız paranın verilmesi gerekmediğini ispata mecburdur (İİK m.72).

Menfi tespit davası ile farkı

Menfi tespit davası, borçlunun icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu olmadığının tespiti için açtığı davadır (İİK m.72/1). Kanunda menfi tespit davası için bir süre öngörülmemiştir; ancak takip ilerledikçe borcun ödenmesi veya haciz yoluyla tahsil edilmesi ihtimali artar. Menfi tespit davası zımnında tedbir kararı alınmamış ve borç ödenmişse dava istirdat davası olarak devam eder.

Menfi tespitte ihtiyati tedbir ve teminat

İcra takibinden önce açılan menfi tespit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde on beşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat karşılığında icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir. İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ise ihtiyati tedbir yoluyla takibin durdurulmasına karar verilemez; ancak borçlu, gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde on beşinden aşağı olmamak üzere teminat göstererek icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir (İİK m.72/2-3).

Dava borçlu lehine sonuçlanırsa takip derhal durur ve ilamın kesinleşmesi üzerine icra eski hâle iade edilir. Borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırsa, borçlunun talebi üzerine uğradığı zararın, haksız takip konusu alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere alacaklıdan tahsiline karar verilir (İİK m.72).

Süre hangi ödemeden başlar?

Kanun, paranın 'tamamen' ödenmesinden söz eder ve süreyi 'ödediği tarihten' başlatır. Borcun tek seferde ödendiği durumlarda başlangıç açıktır. Taksitli ödemelerde veya haciz yoluyla parça parça tahsil edilen borçlarda son ödemenin tarihi esas alınır; ancak uygulamada her ödeme için ayrı değerlendirme yapıldığı durumlar da tartışılmaktadır. Hak kaybını önlemek için en erken ödemeden itibaren bir yıl içinde dava açmak güvenli yoldur.

Süre nasıl hesaplanır?

1. Paranın tamamen ödendiği günü belirleyin.
2. Bir yıl ekleyin; süre ödeme gününe karşılık gelen günde biter (İİK m.19/2).
3. 29 Şubat'ta yapılan ödemede artık yıl değilse 28 Şubat esas alınır.
4. Son gün hafta sonu veya resmi tatilse ilk iş gününe kaydırın.

İstirdat davası genel mahkemede açılan bir davadır. Araç, son günü adli tatile rastlayan durumlarda uzama uygulamaz ve en erken tarihi gösterir; davayı adli tatil başlamadan açmak hak kaybı riskini ortadan kaldırır.

Görevli ve yetkili mahkeme

Menfi tespit ve istirdat davaları, takibi yapan icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesinde açılabileceği gibi, davalının yerleşim yeri mahkemesinde de açılabilir (İİK m.72). Görevli mahkeme uyuşmazlığın niteliğine göre belirlenir: ticari işlerde asliye ticaret mahkemesi, tüketici işlemlerinde tüketici mahkemesi, iş ilişkisinden doğan alacaklarda iş mahkemesi, diğer hallerde asliye hukuk mahkemesi görevlidir. Görevsiz mahkemede açılan davada görevsizlik kararından sonra dosyanın gönderilmesi için iki haftalık süreyi (HMK m.20) takip etmek gerekir.

İspat yükü

İstirdat davasında davacı, yalnız paranın verilmesinin gerekmediğini ispata mecburdur (İİK m.72). Yani ödeme yapılmış olması ve bu ödemenin icra takibi nedeniyle yapıldığı sabitse, davacının borcun bulunmadığını ispat etmesi gerekir. Borcun bulunmadığı; ödemenin önceden yapılmış olması, sözleşmenin geçersizliği, alacağın hiç doğmamış olması veya zamanaşımı gibi sebeplere dayanabilir. Deliller dava dilekçesinde eksiksiz bildirilmelidir.

• Ödeme belgeleri ve icra dosyasındaki tahsilat kayıtları.
• Takibin dayandığı senet veya sözleşmenin geçersizliğini gösteren belgeler.
• Borcun önceden ödendiğini gösteren banka kayıtları.
• Takip dosyasının tamamı (UYAP'tan alınmış örnek).

Faiz ve tazminat

İstirdat davasında paranın iadesiyle birlikte faiz de istenebilir. Faizin başlangıç tarihi ve oranı uyuşmazlığın niteliğine ve alacaklının iyi veya kötü niyetine göre değişir. Takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırsa İİK m.72'deki tazminat da istenebilir. Faiz tutarını Faiz Hesaplama aracıyla hesaplayabilirsiniz.

Kontrol listesi

• Paranın icra takibi nedeniyle ve tamamen ödendiğini belgeledim.
• Ödeme tarihinden itibaren bir yıllık son günü hesapladım ve takvime ekledim.
• Görevli mahkemeyi ve arabuluculuk şartını kontrol ettim.
• Borcun bulunmadığını gösteren delilleri topladım.
• Faiz ve kötü niyet tazminatı taleplerini dilekçeye ekledim.

Uygulamadan senaryolar

Borçlu, takip sırasında cebri icra baskısıyla karşılaştığında önce menfi tespit davasını ve teminat karşılığı icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi imkânını değerlendirmelidir. Bu imkân kullanılamaz ve ödeme yapılırsa istirdat davası devreye girer. İki davanın birbirine geçişi kanunda düzenlendiğinden, menfi tespit davası açılmışsa ayrıca istirdat davası açmak gerekmez; dava istirdat davası olarak devam eder.

İcra mahkemesi kararlarının istirdata etkisi

İcra mahkemesi, itirazın kaldırılması veya kambiyo senedine dayalı takipte itirazın reddi gibi kararlarında dar bir inceleme yapar ve bu kararlar genel mahkemede açılan davalar bakımından kesin hüküm oluşturmaz. Bu nedenle icra mahkemesinde itirazı reddedilen ve ödeme yapmak zorunda kalan borçlu, genel mahkemede istirdat davası açarak borçlu olmadığını yeniden ispat edebilir. Kambiyo takiplerinde de alacaklının genel hükümlere göre dava açma hakkı ve borçlunun menfi tespit veya istirdat davası açma hakkı saklıdır (İİK m.170).

Baştan sona bir örnek

Bir şirkete, daha önce ödenmiş bir fatura bedeli için ilamsız takip başlatılmış ve ödeme emri şirketin UETS adresine ulaşmıştır. Şirket yetkilileri bildirimi geç fark ettiği için yedi günlük itiraz süresi kaçırılmış ve takip kesinleşmiştir. Alacaklı şirketin banka hesaplarına haciz koydurmuş ve 1 Kasım 2025'te hesaptan tahsil edilen para alacaklıya ödenmiştir. Şirket, borcun daha önce ödendiğini gösteren banka dekontlarına sahiptir.

Bu durumda şirket, paranın ödendiği 1 Kasım 2025'ten itibaren bir yıl içinde istirdat davası açabilir. Bir yıl sonrası 1 Kasım 2026 Pazar gününe denk geldiğinden araç son günü 2 Kasım 2026 Pazartesi olarak gösterir; ancak temkinli yaklaşım davayı hafta sonundan önce açmaktır. Dava, takibi yapan icra dairesinin bulunduğu yerde veya davalı alacaklının yerleşim yerinde açılabilir. Şirket, önceki ödemeyi gösteren dekontlarla paranın verilmesinin gerekmediğini ispat eder; takibin kötü niyetli olduğu anlaşılırsa ayrıca tazminat da isteyebilir.

Menfi tespit davasının zamanlaması

Menfi tespit davası için kanunda süre öngörülmemiş olsa da davanın ne zaman açıldığı sonuçlarını doğrudan etkiler. Takipten önce açılan davada teminat karşılığı takibin durdurulması istenebilirken, takipten sonra açılan davada takip durdurulamaz; yalnız icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi istenebilir. Bu nedenle borçlu olmadığını düşünen kişinin, takip başlamadan veya en azından ödeme yapılmadan önce harekete geçmesi, sonradan istirdat davasıyla uğraşmaktan daha etkili bir korunma sağlar.

Sık yapılan hatalar

Çalışılmış örnekler

Aşağıdaki örneklerin her biri bu sayfadaki hesap motoruyla otomatik olarak test edilir; sonuçlar araçla birebir aynıdır.

Sık sorulan sorular

Kanuni dayanaklar

• İİK m.72/1-3 — Menfi tespit davası; takipten önce ve sonra tedbir ve teminat.
• İİK m.72/4-6 — Davanın sonuçları, kötü niyet tazminatı, menfi tespitin istirdata dönüşmesi.
• İİK m.72/7 — İstirdat davası; ödemeden itibaren bir yıl, yetkili mahkeme, ispat yükü.
• İİK m.19 — Yıl olarak belirlenen sürelerin hesabı.
• TBK m.82 — Sebepsiz zenginleşmede zamanaşımı.

Son güncelleme: 3 Ekim 2026. Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.