UYAP'ta Duruşma Günü Sorgulama Yöntemleri

UYAP'ta duruşma gününü öğrenmenin tek bir yolu yok; dört kaynak birbirini tamamlar. Avukat Portalı'ndaki dosya bilgisi güncel durumu gösterir, tensip zaptı ve ara karar tebliği duruşma gününü yazılı olarak bildirir, duruşma tutanağı bir sonraki oturum gününü kayda geçirir, mahkeme kalemi ise şüphe kalan her noktada teyit imkânı verir. Güvenli yöntem, bu kaynaklardan en az ikisini karşılaştırıp günü kendi takviminize ve hatırlatma sisteminize yazmaktır. Duruşma günü ekranda görünüyor diye tebligatı beklemeyi bırakmak da, yalnızca tebligata güvenip dosyayı hiç açmamak da risklidir.

Duruşma günü hangi kaynaklardan öğrenilir: kısa karar çerçevesi

Örneğin Ankara'da icra ağırlıklı çalışan bir avukatın masasında aynı hafta içinde on beşe yakın dosya hareket ediyor olsun. Bunların bir kısmında tensip yapılmış, bir kısmında ara karar tebliğ edilmiş, bir kısmında ise geçen oturumun tutanağı henüz okunmamıştır. Böyle bir tabloda "duruşma günü ne zaman?" sorusunun cevabı tek bir ekrandan çıkmaz; hangi kaynağın ne kadar güvenilir ve ne kadar güncel olduğunu bilmek gerekir.

Genel çerçeve şöyledir. Avukat Portalı'ndaki dosya bilgisi, mahkemenin sisteme işlediği güncel veriyi yansıtır; hızlıdır ama mahkeme kalemindeki işleme bağlıdır. Tensip zaptı ve ara karar tebliği, günü yazılı belgeye bağlar; bu belge uyuşmazlık halinde dayanak olarak elinizde durur. Duruşma tutanağı, oturumda verilen bir sonraki günü kayda geçirir ve oturuma katılan avukat için en doğrudan kaynaktır. Kalem ise bu üç kaynak arasında çelişki ya da eksiklik varsa başvurulacak son teyit noktasıdır.

Kaynakların her birinin zayıf yanı da vardır. Dosya bilgisinde görünen gün, henüz işlenmemiş bir erteleme nedeniyle eski kalmış olabilir. Tebligat, mahkemenin kararından sonra size ulaşana kadar geçen sürede bilgi vermez. Tutanak, oturumda bulunmayan avukat için ancak sonradan okunabilir. Bu yüzden iyi bir büro rutini tek kaynağa dayanmaz; birini ana kaynak, diğerlerini doğrulama kaynağı olarak kullanır.

Bu yazı, kamu sistemlerindeki ekran adımlarını ayrıntılandırmak yerine genel mantığı anlatır. Menü adları ve ekran düzeni zaman içinde değişebildiği için kesin bir tıklama sırası vermek yanıltıcı olur. Onun yerine her kaynağın ne işe yaradığını, hangi durumda hangisine başvurmanız gerektiğini ve duruşma gününü süre takibiyle nasıl ilişkilendireceğinizi ele alıyoruz.

Avukat Portalı'nda dosya bilgisinden duruşma günü

Avukatların en sık başvurduğu yol, UYAP Avukat Portalı üzerinden ilgili dosyanın bilgilerine bakmaktır. Dosyaya erişim yetkiniz varsa, mahkemenin sisteme işlediği safahat ve gelecek duruşma bilgisi buradan izlenebilir. Pratikte avukatın günlük kontrolü çoğunlukla bu ekrandan başlar, çünkü tebligatı beklemeden güncel durumu görmek mümkündür.

Bu yöntemin gücü hızıdır. Mahkeme bir ertelemeyi veya yeni bir gün tayinini sisteme işlediği anda, dosya bilgisinde bu değişiklik görülebilir; tebligatın hazırlanıp size ulaşmasını beklemeniz gerekmez. Birden çok dosyası olan büroda, haftanın başında dosyaları tek tek gözden geçirip duruşma günlerini toplu kontrol etmek bu sayede kolaylaşır.

Dosya bilgisinin sınırları

Aynı hız, bir sınırlılığı da beraberinde getirir. Ekranda gördüğünüz bilgi, mahkeme personelinin girdiği veriyle sınırlıdır. Duruşma oturumu bitmiş ama kalem henüz bir sonraki günü işlememişse, ekranda eski ya da boş bilgi kalabilir. Ayrıca bazı dosya türlerinde veya dosyanın belirli aşamalarında görünen alanlar farklılaşabilir; hangi bilginin hangi aşamada görüneceğini kesin kurala bağlamak doğru olmaz.

Ekran görüntüsünü kanıt gibi saklamak

Dosya bilgisinde gördüğünüz günü kayda geçirmek iyi bir alışkanlıktır. Kontrol tarihini ve baktığınız dosyayı not ederseniz, sonradan "o gün ekranda şu yazıyordu" dediğinizde elinizde bir dayanak bulunur. Elbette bu not, mahkemenin resmî kaydının yerine geçmez; yalnızca kendi iç işleyişinizi ve özenli çalıştığınızı belgeler.

Sonuç olarak dosya bilgisi, duruşma gününü öğrenmenin en pratik ve en hızlı yoludur, ancak tek başına yeterli kabul edilmemelidir. Bir günü takviminize yazmadan önce, mümkünse tensip zaptı, ara karar tebliği ya da tutanakla örtüşüp örtüşmediğine bakmanızı öneririz. Bir sonraki bölümde, yazılı belgenin neden ayrı bir önem taşıdığını inceleyelim.

Tensip zaptı ve ara karar tebliğiyle duruşma günü

Dava açıldıktan sonra mahkeme ön inceleme aşamasında tensip zaptı düzenler; bu zabıtta, dosyanın hangi işlemlerle ilerleyeceği ve çoğu zaman duruşma gününün ne zaman olacağı kayda geçer. Tensip sonucunun taraflara tebliği, duruşma günü bilgisini yazılı olarak ulaştıran temel yollardan biridir. Benzer biçimde, yargılama sırasında verilen ara kararlar da bir sonraki oturumun gününü içerebilir.

Yazılı tebligatın en önemli avantajı, hukuki bir dayanak oluşturmasıdır. Dosya bilgisindeki bir tarih, ekranda değişebilir; tebliğ edilen belge ise belirli bir tarihte size ulaşmış ve belirli bir içerik taşımıştır. Duruşma gününe ilişkin bir tartışma çıktığında, elinizdeki tebliğ evrakı ve tebliğ tarihi en güçlü gösterge olur.

Elektronik tebligatta zamanlama

Avukatlara yapılan tebligatlar elektronik yolla gelir. Elektronik tebligat, muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda tebliğ edilmiş sayılır (Tebligat Kanunu m.7/a). Bu sonuç, tebligatı okumasanız ya da açmasanız da doğar; okundu işareti süre başlangıcını değiştirmez. Dolayısıyla duruşma günü bildirimini içeren bir tebligatı geç açmanın bir faydası yoktur, erken açmanın da süreyi öne çekmesi söz konusu olmaz.

Burada pratik bir ayrım yapmak gerekir. Duruşma günü bilgisinin kendisi, bir tebligatın içinde size gelmiş olabilir; ancak tebligatın tebliğ sayıldığı tarih ile duruşmanın yapılacağı tarih iki ayrı kavramdır. Tebligatın içeriğindeki gün, duruşma günüdür; tebliğ sayıldığı gün ise bu belgeye bağlı süreleri başlatır. Aynı belge hem duruşma gününü bildirip hem de belirli bir işlem için süre verebiliyorsa, ikisini ayrı ayrı takvime yazmak gerekir.

E-tebligatların nasıl alındığı ve takip edildiği konusuna UETS entegrasyonu sayfasında ayrıca değiniyoruz. Burada önemli olan, elektronik adresinize düşen her tebligatın içeriğini zamanında okuyup içindeki duruşma gününü ve varsa süreyi kayda geçirmenizdir.

Duruşma tutanağı: gün oturumda kayda geçer

Bir duruşma yapıldığında, oturumun sonunda mahkeme tutanak düzenler ve bu tutanakta bir sonraki oturumun günü, saati ve neden ertelendiği yer alır. Oturuma katılan avukat için bu, duruşma gününü öğrenmenin en doğrudan yoludur; gün, hâkim tarafından sözlü olarak açıklanır ve tutanağa geçer. Oturumdan çıkarken günü kendi notunuza da yazmak, tutanağın sisteme yansımasını beklemeden işinizi güvenceye alır.

Tutanağın bir diğer değeri, ertelemenin sebebini açıklamasıdır. Örneğin bir bilirkişi raporu beklendiği için ya da bir tarafa belirli bir işlem için süre verildiği için oturum ertelenmişse, tutanakta bu hususlar yazılıdır. Bu bilgi, bir sonraki duruşmaya kadar yapmanız gereken hazırlıkları belirler: rapora itiraz, cevap dilekçesi, delil sunma gibi işlemler tutanakta verilen süre ile ilişkilidir.

Oturuma katılmadıysanız

Duruşmaya katılamayan ya da vekil aracılığıyla temsil edilen taraf bakımından durum farklıdır. Tutanağı sonradan dosya üzerinden okumanız gerekir; ayrıca yokluğunuzda verilen günün size ayrıca tebliğ edilip edilmeyeceği, dosyanın türüne ve usul kanunundaki ilgili hükümlere göre değişir. Bu noktada kesin bir genelleme yapmak yerine, tutanağı inceleyip gerekirse kalemden teyit almak doğru yoldur.

Tutanak ile dosya bilgisindeki gün arasında fark görürseniz, bunu hemen not edin. Çoğu zaman bu fark, kalemin henüz işlem yapmamış olmasından kaynaklanır ve kısa sürede düzelir; ama düzelmezse tutanak ile sistemdeki bilgi arasında çelişki doğmuştur ve bunu mahkeme kalemine bildirmek gerekir. Kalemle iletişimin nasıl kurulacağını bir sonraki bölümde ele alıyoruz.

Duruşma notu (örnek): Dosya: [mahkeme / esas no]. Oturum tarihi: [gün]. Bir sonraki duruşma: [gün ve saat]. Ertelemenin sebebi: [tutanaktaki ifade]. Bu oturumda verilen süre: [varsa, kaç gün veya hafta]. Kontrol eden: [ad]. Kontrol tarihi: [gün].

Kalem ve mahkeme yazı işleri: teyit noktası

Dosya bilgisi, tebligat ve tutanak birbirini tutmuyorsa ya da bir günün doğruluğundan emin değilseniz, mahkeme kalemi nihai teyit noktasıdır. Kalem, duruşma gününün sisteme işlenmesinden ve evrakın düzenlenmesinden sorumlu birimdir; dosyadaki gerçek durumu en doğru bilen yer de odur. Bir günü teyit etmek için kaleme başvurmak, özensizlik değil, aksine özenli çalışmanın göstergesidir.

Teyit isterken sorunuzu net kurmak işinizi kolaylaştırır. "Dosyanın duruşması ne zaman?" yerine, "dosyada bir sonraki duruşma günü olarak şu tarihi görüyorum, bu doğru mu?" diye sormak, kalem personelinin yanıtını kısaltır ve olası yanlış anlamaları azaltır. Telefonla aldığınız bilgiyi, kiminle görüştüğünüzü ve görüşme tarihini yazarak kayda geçirmek de iyi bir alışkanlıktır.

Büro düzeninde teyit görevinin kime ait olduğu belli olmalıdır. Sekreter ya da stajyer duruşma günlerini kontrol ediyorsa, çelişki durumunda avukata hangi bilgiyle ve hangi biçimde bildireceği önceden kararlaştırılmalıdır. Aksi hâlde aynı dosya için üç farklı kişi üç farklı tarihi takvime yazabilir ve duruşma gününe yakın bir anda karışıklık çıkar.

Kalemden alınan sözlü bilgi, mahkemenin yazılı kararının yerini tutmaz. Gün hakkında ciddi bir tereddüdünüz varsa ve bu tereddüt bir hak kaybı doğurabilecekse, yazılı bir belgeye ya da tutanağa dayanmak en güvenli yoldur. Şimdi bu dört kaynağı bir arada, adım adım nasıl kullanabileceğinize bakalım.

Duruşma gününü adım adım kontrol etme

Kaynakları tek tek bilmek yetmez; bunları düzenli bir rutine bağlamak gerekir. Aşağıdaki akış, kamu sistemlerindeki ekran adımlarını varsaymadan, hangi sırayla hangi kaynağa bakmanız gerektiğini gösterir. Her büro kendi iş yüküne göre bu sırayı sadeleştirebilir ya da sıklaştırabilir.

1. Dosyayı Avukat Portalı'ndan açın. Güncel durumu ve görünen duruşma gününü kontrol edin; baktığınız tarihi not edin.
2. Son tebligatları gözden geçirin. Tensip zaptı veya ara karar tebliğinde duruşma günü yazıyorsa dosya bilgisindeki günle karşılaştırın.
3. Son duruşma tutanağını okuyun. Bir sonraki oturumun günü ve ertelemenin sebebi tutanakta nasıl yazılmış, kontrol edin.
4. Çelişki varsa kaleme sorun. Gördüğünüz günü belirtip teyit isteyin, görüşmeyi kayda geçirin.
5. Günü takvime ve hatırlatmaya yazın. Duruşma gününün yanı sıra, o güne kadar yapılacak hazırlıkları ve varsa süreleri de ayrı kayıt olarak ekleyin.
6. Duruşmadan önce yeniden kontrol edin. Oturumdan bir iki gün önce dosya bilgisine tekrar bakın; gün değişmiş olabilir.

Bu akışın en çok atlanan adımı sonuncusudur. Duruşma günü ilk öğrenildiğinde doğru olabilir; ancak mahkeme sonradan günü değiştirebilir, bir hâkim değişikliği ya da iş yükü nedeniyle oturum başka güne alınabilir. Son kontrol, bu tür değişikliklerin sizi duruşma günü gelip çattığında yakalamasını engeller.

İkinci önemli nokta, kontrol sıklığıdır. Aktif yargılaması olan dosyalarda haftada bir, duruşmaya yaklaşan dosyalarda ise günlük bakmak makul bir çerçevedir. Bu sıklık dosya sayısına göre büroya yük getirebilir; bu nedenle tekrar eden kontrolleri bir sistem ya da takvim hatırlatmasıyla desteklemek, insan hatasını azaltır.

Karşılaştırma: dört kaynağın güçlü ve zayıf yanları

Hangi kaynağa ne zaman güveneceğinizi bilmek, duruşma gününü yönetmenin özüdür. Aşağıdaki tablo, her kaynağı hız, bağlayıcılık ve ne zaman tercih edileceği bakımından özetler. Tablodaki değerlendirmeler genel bir çerçeve sunar; somut dosyada mahkemenin işleyişi farklılık gösterebilir.

Tabloya bakınca görülen şudur: hiçbir kaynak tek başına her şeyi sağlamaz. Dosya bilgisi hızlıdır ama bağlayıcılığı zayıftır; tebligat bağlayıcıdır ama geç gelir. Bu denge, kaynakların birlikte kullanılmasını gerektirir.

Duruşma günü ile bu günle bağlantılı süreler de birbirine karıştırılmamalıdır. Bir duruşmada verilen "bilirkişi raporuna itiraz için iki hafta" gibi bir süre, duruşma gününden bağımsız bir son güne sahiptir. Süre hesabını elle yapmak yerine hukuki süre hesaplama aracı ile kontrol edebilir, ayrıca diğer ücretsiz hukuki hesaplama araçlarına göz atabilirsiniz.

Duruşma günü, süreler ve adli tatil ilişkisi

Duruşma günü, çoğu zaman süre takibinin merkezindeki tarihtir; ama süreler duruşma gününe göre değil, ilgili belgenin tebliğ tarihine veya kararın verildiği güne göre işler. Bu ayrımı akılda tutmak, takvim kayıtlarını doğru kurmak için şarttır. Duruşmaya on gün kala bir ara karar tebliğ edilmişse, o karardaki süre duruşma gününden bağımsız olarak, tebliğ tarihinden itibaren işlemeye başlar.

Gün olarak belirlenen sürelerde tebliğ günü sayılmaz; hafta, ay ve yıl sürelerinde süre başladığı güne karşılık gelen günde biter (HMK m.92). Resmî tatiller süreye dahildir; ancak son gün hafta sonuna ya da resmî tatile denk gelirse süre, izleyen ilk iş günü mesai sonunda sona erer (HMK m.93). Arife günü yarım gün olsa da süreyi uzatmaz. Bu kurallar, duruşma gününe kadar yapılması gereken hazırlıkların son gününü belirlerken de geçerlidir.

Adli tatile denk gelen duruşmalar ve süreler

Adli tatil her yıl 20 Temmuz ile 31 Ağustos arasındadır. Hukukta süreler adli tatilde durmaz; son günü tatile rastlayan süre, tatilin bittiği günden itibaren bir hafta uzar (HMK m.104). Dolayısıyla adli tatile denk gelen bir süre için son günü "tatilin ilk iş günü" olarak hesaplamak yanlıştır. İdari yargıda uzama yedi gündür (İYUK m.8/3), tutuksuz ceza işlerinde üç gündür (CMK m.331). İcra takip işlemlerinde ve tutuklu işlerde ise böyle bir uzama yoktur.

Adli tatilde duruşma yapılıp yapılmayacağı da dosyanın türüne göre değişir; bazı işler tatilde de görülür, bazıları ise tatil sonrasına kalır. Bu nedenle tatil dönemine yakın bir duruşma gününü takvime yazarken, günün gerçekten adli tatil içinde mi yoksa tatil sonunda mı olduğunu dosya bilgisinden ve gerekirse kalemden teyit etmek yerinde olur.

Süreleri elle hesaplarken en sık düşülen hata, tebliğ sayılma tarihi ile fiili okuma tarihini karıştırmaktır. Bu nedenle tebligatla gelen süreyi hesaplamadan önce, belgenin elektronik adresinize ulaştığı tarihi ve tebliğ sayıldığı günü ayrı ayrı belirleyin. Süre takibinin genel mantığı için süre takibi sayfasındaki anlatıma da bakabilirsiniz.

MÜHLET ile duruşma ve süre takibi

Duruşma günlerini ve bu günlere bağlı süreleri elle takip etmek, dosya sayısı arttıkça sürdürülmesi zor bir iştir. MÜHLET, avukatların bu yükünü azaltmak için geliştirilmiş bir süre takip ve tebligat yönetim platformudur. Bu yazıdaki kamu sistemleriyle ilgili kısımlar genel bilgidir. MÜHLET, UYAP'ın yerine geçmez; UYAP'tan öğrendiğiniz günü ve süreleri düzenli biçimde izlemenize yardımcı olur.

MÜHLET'te dava, müvekkil, duruşma ve görev yönetimi bir arada yapılır; duruşma günlerini kayıt altına alıp takvim senkronizasyonuyla kendi takviminizde görebilirsiniz. UETS'e düşen e-tebligatlar, tarayıcı eklentisiyle avukatın kendi bilgisayarında, kendi oturumuyla otomatik alınır; şifreniz MÜHLET'e verilmez ve sunucular UETS'e bağlanmaz. Yapay zekâ, tebligatı analiz ederek mahkemeyi, esas numarasını, tarafları ve tebligat türünü çıkarır; her çıktı bağımsız bir usul kuralı motoruyla doğrulanır ve düşük güvende avukat onayı istenir. Detaylar için yapay zekâ tebligat analizi sayfasına bakabilirsiniz.

Süreler Türk adli takvimine göre, adli tatil, resmî tatil ve hafta sonu düzeltmeleriyle hesaplanır. Son güne kadar kademeli olarak e-posta, SMS ve uygulama ya da tarayıcı bildirimiyle hatırlatma yapılır; ayrıntılar bildirim sistemi sayfasındadır. Büro tarafında ortak, avukat, sekreter ve stajyer için rol bazlı yetki tanımlanabilir; iOS ve Android mobil uygulama ile duruşma gününü yolda da görebilirsiniz.

MÜHLET KVKK uyumludur, veriler Türkiye'de barındırılır ve tebligat kredisiyle çalışır; ilk kullanımda ücretsiz deneme kredisi verilir. Paket ve kredi ayrıntıları için fiyatlar sayfasına göz atabilirsiniz.

Duruşma günü takibinde sık yapılan hatalar

Duruşma günü takibinde yapılan hataların büyük kısmı bilgi eksikliğinden değil, rutin eksikliğinden doğar. Günü bir kez öğrenip bir daha kontrol etmemek, tek kaynağa güvenmek ve günü yalnızca kafada tutmak en sık görülen üç hatadır. Her biri küçük görünür; ama duruşma günü kaçırıldığında sonuç ağır olabilir.

Birinci hata, dosya bilgisinde gördüğü günü kesin kabul etmektir. Ekrandaki bilgi güncel olabilir; ancak güncel olmaması da mümkündür. İkinci hata, tebligatı okumadığı için tebliğ olmadığını sanmaktır; oysa elektronik tebligat, ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda tebliğ edilmiş sayılır. Üçüncü hata, duruşma günü ile duruşmayla ilgili sürelerin son gününü aynı kayıtta tutmaktır; oysa bunlar ayrı tarihlerdir ve ayrı hatırlatma gerektirir.

Dördüncü hata, büroda sorumluluğu belirsiz bırakmaktır. Kim kontrol ediyor, kime bildiriyor, çelişkide kimi arıyor sorularının cevabı yazılı değilse, duruşma gününe yakın karışıklık kaçınılmaz olur. Beşinci hata ise adli tatile yaklaşan dosyalarda süreyi tatilin ilk iş gününe kaydırmaktır; hukukta süreler tatilde durmaz ve uzama bir hafta olarak işler.

Aşağıdaki liste, her duruşma günü kaydı için bakılması gereken noktaları özetler.

• ✓ Günü en az iki kaynakla (dosya bilgisi ve tebligat ya da tutanak) karşılaştırdım.
• ✓ Gün, saat ve mahkeme bilgisini takvime tam olarak yazdım.
• ✓ Duruşmayla bağlantılı süreleri ayrı kayıt olarak ve son günleriyle ekledim.
• ✓ Duruşmadan önce son bir kontrol tarihi belirledim.
• ✓ Çelişki halinde kaleme sorulacak kişi ve yöntem belli.

Bu hataların tamamı, düzenli bir kontrol rutini ve bir hatırlatma sistemiyle önlenebilir. Rutin bir kez kurulduğunda, yeni dosyalar için de aynı akış uygulanır ve büronun duruşma yönetimi kişilere değil, işleyişe bağlanır.

Sık Sorulan Sorular

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayınız için hukuki değerlendirme gerekir.