Adım adım kullanım
- Bildirilen kararı seçin. Hakem kararına karşı doğrudan dava açacaksanız 'Hakem kararı'nı seçin. Hakem kararından sonra tavzih, düzeltme veya tamamlama kararı verildiyse ikinci seçeneği kullanın; bu durumda süre bu kararın bildiriminden başlar.
- Bildirim şeklini ve tarihini girin. Kararın size bildirildiği (tebliğ edildiği) günü girin. Bildirim e-tebligat veya KEP ile yapıldıysa 'E-tebligat' seçeneğiyle ulaşma tarihini girin; araç beş günü ekler.
- Dosya türünü seçin. İptal davası süresi HMK kapsamında bir süredir; olağan durumda son gün adli tatile rastlarsa 7 Eylül'e uzar. Tereddüt ediyorsanız daha erken sonucu görmek için 'adli tatilde görülen iş' seçeneğiyle de hesaplayın.
- Sonucu inceleyin. Sonuç kartında iptal davasının en geç açılabileceği gün yer alır. Ay hesabında karşılık gelen gün yoksa ayın son günü esas alınır; son gün tatile rastlarsa ilk iş gününe kaydırılır.
- İptal sebeplerini kontrol edin. İptal davası yalnız HMK m.439/2'de sayılan sebeplerle açılabilir. Dava dilekçesinde sebebi ve delillerini açıkça gösterin; hakem kararının esasına ilişkin genel itirazlar iptal sebebi değildir.
Hakem kararına karşı iptal davası
“Hakem kararına karşı yalnızca iptal davası açılabilir. İptal davası, tahkim yeri bölge adliye mahkemesinde açılır; öncelikle ve ivedilikle görülür.”
Tahkim, tarafların uyuşmazlıklarını devlet mahkemeleri yerine hakemlere götürmesidir. Hakem kararları kural olarak kesindir ve istinaf veya temyiz yoluyla esastan denetlenmez. Kanun, hakem kararlarına karşı yalnızca sınırlı sebeplerle açılabilen bir iptal davası öngörür. 7101 sayılı Kanunla 2018'de yapılan değişiklikle iptal davası, tahkim yerindeki asliye mahkemesi yerine tahkim yeri bölge adliye mahkemesinde açılmaktadır.
Bu hükümler HMK'nın tahkim kısmında yer alır ve 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu'nun tanımladığı anlamda yabancılık unsuru içermeyen ve tahkim yeri Türkiye olan uyuşmazlıklara uygulanır (HMK m.407). Yabancılık unsuru taşıyan uyuşmazlıklarda iptal davasının süresi ve görevli mahkemesi 4686 sayılı Kanun'a göre belirlenir.
Bir aylık iptal davası süresi
“İptal davası, bir ay içinde açılabilir. Bu süre, hakem kararının veya tavzih, düzeltme ya da tamamlama kararının taraflara bildirildiği tarihten itibaren işlemeye başlar.”
Süre ay olarak belirlendiğinden bildirim gününe karşılık gelen bir ay sonraki gün biter; karşılık gelen gün yoksa ayın son günü esas alınır. Örneğin 31 Ocak'ta bildirilen kararın iptal süresi Şubat'ın son günü dolar; 2026'da 28 Şubat Cumartesi olduğundan süre 2 Mart Pazartesi biter. Tavzih, düzeltme veya tamamlama kararı verilmişse süre bu kararın bildiriminden yeniden başlar; bu nedenle hakem kararından sonra bu tür bir talep yapılıp yapılmadığını kontrol etmek gerekir.
| Bildirim | Bir ay sonrası | Sonuç |
|---|---|---|
| 31 Ocak 2026 | 28 Şubat (Cumartesi) | 2 Mart 2026 Pazartesi |
| 10 Mart 2026 | 10 Nisan (Cuma) | 10 Nisan 2026 |
| 29 Eylül 2026 | 29 Ekim (Cumhuriyet Bayramı) | 30 Ekim 2026 Cuma |
| 25 Haziran 2026 (e-tebligat ulaşma 20 Haziran) | 25 Temmuz (adli tatil) | 7 Eylül 2026 Pazartesi |
İptal sebepleri
HMK m.439/2, hakem kararlarının iptal sebeplerini sınırlı olarak sayar. Aşağıdaki hallerden birinin tespit edilmesi halinde hakem kararı iptal edilebilir.
- Tahkim sözleşmesinin taraflarından birinin ehliyetsiz ya da tahkim sözleşmesinin geçersiz olması.
- Hakem veya hakem kurulunun seçiminde sözleşmede belirlenen veya kanunda öngörülen usule uyulmaması.
- Kararın tahkim süresi içinde verilmemesi.
- Hakem veya hakem kurulunun hukuka aykırı olarak yetkili veya yetkisiz olduğuna karar vermesi.
- Tahkim sözleşmesi dışındaki bir konuda karar verilmesi, talebin tamamı hakkında karar verilmemesi veya yetkinin aşılması.
- Tahkim yargılamasının usul kurallarına uygun yürütülmemesi ve bunun kararın esasına etkili olması.
- Tarafların eşitliği ilkesine ve hukuki dinlenilme hakkına uyulmaması.
- Uyuşmazlığın Türk hukukuna göre tahkime elverişli olmaması.
- Kararın kamu düzenine aykırı olması.
Hakem veya hakem kurulunun tahkim sözleşmesi dışında kalan bir konuda karar verdiği iddiasıyla açılan davada, sözleşme kapsamındaki konular ayrılabiliyorsa kararın yalnız kapsam dışı bölümü iptal edilebilir (HMK m.439/3). Hakem kararının esası hakkındaki itirazlar, delillerin yanlış değerlendirildiği iddiası veya hukukun yanlış uygulandığı iddiası kural olarak iptal sebebi değildir.
İptal davasının icraya etkisi
Hakem kararına karşı iptal davası açılması kararın icrasını durdurmaz. Ancak taraflardan birinin talebi üzerine, hükmolunan para veya eşyanın değerini karşılayacak bir teminat gösterilmesi şartıyla kararın icrası durdurulabilir (HMK m.439/4). İptal talebi, bölge adliye mahkemesi aksine karar vermedikçe dosya üzerinden incelenir (HMK m.439/5).
İptal davası hakkında verilen kararlara karşı temyiz yoluna başvurulabilir; temyiz incelemesi iptal sebepleriyle sınırlı olarak, öncelikle ve ivedilikle yapılır ve temyiz kararın icrasını durdurmaz (HMK m.439/6). Temyiz süresi bölge adliye mahkemesi kararının tebliğinden itibaren iki haftadır (HMK m.361). İptal davasının kabulü halinde taraflar, aksini kararlaştırmamışlarsa belirli sebeplerde hakemleri ve tahkim süresini yeniden belirleyebilir (HMK m.439/7).
Bildirim tarihi nasıl belirlenir?
Sürenin başlangıcı hakem kararının taraflara bildirildiği tarihtir. Kurumsal tahkimde (ör. ISTAC, İTOTAM) bildirim tahkim kurumu tarafından yapılır ve kurum kuralları bildirim yöntemini düzenleyebilir. Ad hoc tahkimde ise bildirim hakem kurulu tarafından yapılır. Bildirim Tebligat Kanunu'na göre yapıldıysa tebliğ tarihinin tespitinde aynı kurallar uygulanır: e-tebligatta ulaşmayı izleyen beşinci günün sonu, fiziki tebligatta mazbatadaki tarih.
Süre nasıl hesaplanır?
- Hakem kararının veya tavzih, düzeltme, tamamlama kararının bildirim tarihini belirleyin.
- E-tebligat veya KEP ile yapılan bildirimde ulaşma tarihine beş gün ekleyin.
- Bir ay ekleyin; karşılık gelen gün yoksa ayın son günü esas alınır (HMK m.92).
- Son gün adli tatildeyse 7 Eylül'e uzatın (HMK m.104); hafta sonu veya resmi tatilse ilk iş gününe kaydırın (HMK m.93).
Tahkim yeri bölge adliye mahkemesinin belirlenmesi
İptal davası tahkim yerindeki bölge adliye mahkemesinde açılır. Tahkim yeri taraflarca tahkim sözleşmesinde belirlenir; belirlenmemişse hakem veya hakem kurulu tarafından tespit edilir ve hakem kararında gösterilir. Tahkim yeri İstanbul olan bir uyuşmazlıkta dava İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinin ilgili hukuk dairesinde, Ankara olan bir uyuşmazlıkta Ankara Bölge Adliye Mahkemesinde açılır. Duruşmaların veya hakem toplantılarının başka bir şehirde yapılmış olması tahkim yerini değiştirmez; esas alınan, sözleşmede veya kararda belirtilen tahkim yeridir. Yanlış mahkemede açılan dava görev veya yetki sorunu doğurarak süre kaybına yol açabileceğinden tahkim yerini kararın metninden kontrol edin.
Sık yapılan hatalar
| Hata | Doğrusu |
|---|---|
| Hakem kararına istinaf veya temyiz başvurusu yapmak | Yalnızca iptal davası açılabilir |
| Davayı asliye hukuk mahkemesinde açmak | Tahkim yeri bölge adliye mahkemesinde açılır |
| Süreyi karar tarihinden saymak | Bildirim tarihinden bir ay |
| Tavzih kararından sonra eski süreye göre hareket etmek | Süre tavzih kararının bildiriminden işler |
| Esasa ilişkin itirazlarla iptal davası açmak | Yalnız m.439/2'deki sebepler |
İptal davası dilekçesinin yapısı
İptal davası, bölge adliye mahkemesinde açılan ve dosya üzerinden incelenen bir dava olduğundan dilekçenin eksiksiz ve kendi başına yeterli olması gerekir. Bölge adliye mahkemesi aksine karar vermedikçe duruşma yapılmayacağından, ileri sürülmek istenen tüm iptal sebepleri ve deliller dava dilekçesinde gösterilmelidir. Tahkim dosyasının tamamının veya ilgili kısımlarının örneği dilekçeye eklenmelidir.
- Mahkeme: tahkim yeri bölge adliye mahkemesi ilgili hukuk dairesi.
- Taraflar: tahkim yargılamasının tarafları ve vekilleri.
- Hakem kararı: kararın tarihi, hakem veya hakem kurulu, varsa kurum ve dosya numarası.
- Süre: kararın veya tavzih, düzeltme, tamamlama kararının bildirim tarihi ve davanın bir aylık süre içinde açıldığı.
- İptal sebepleri: HMK m.439/2'deki bentlere göre ayrı ayrı ve gerekçeli olarak.
- Deliller: tahkim sözleşmesi, hakem seçimine ilişkin yazışmalar, duruşma tutanakları, karar ve bildirim belgeleri.
- Talep: hakem kararının tamamen veya kısmen iptali; gerekirse teminat karşılığı icranın durdurulması.
İcranın durdurulması talebi dava dilekçesinde veya ayrı bir dilekçeyle yapılabilir. Hükmolunan para veya eşyanın değerini karşılayacak teminat gösterilmesi gerektiğinden teminat türünü (nakit, banka teminat mektubu) önceden hazırlamak, talebin hızlı karara bağlanmasını sağlar.
Tahkim süresi ile iptal davası süresinin farkı
Tahkim süresi, hakemlerin esas hakkında karar vermesi gereken süredir ve taraflarca kararlaştırılır veya kanunda belirlenir. Kararın tahkim süresi içinde verilmemesi başlı başına bir iptal sebebidir (HMK m.439/2-c). İptal davası süresi ise karar verildikten sonra bildirimle başlayan bir aylık süredir. İki süre birbirine karıştırılmamalıdır: tahkim süresinin aşıldığı iddiası da ancak bir aylık iptal davası süresi içinde ileri sürülebilir.
Tahkim yargılaması sırasında hakem seçimine veya usule ilişkin itirazların zamanında yapılmaması, iptal davasında bu sebeplere dayanma imkânını sınırlayabilir. Taraflar aksini kararlaştırmamışsa, tahkim kurallarına aykırılığı bildiği halde itiraz etmeden tahkim yargılamasına devam eden taraf itiraz hakkından feragat etmiş sayılabilir (HMK m.409). Bu nedenle usule ilişkin itirazların tahkim sırasında kayda geçirilmesi iptal davası için de önem taşır.
Tahkime elverişlilik
Taşınmaz mallar üzerindeki ayni haklardan veya iki tarafın iradelerine tabi olmayan işlerden kaynaklanan uyuşmazlıklar tahkime elverişli değildir (HMK m.408). Örneğin tapu iptali ve tescil talepleri, boşanma ve velayet gibi tarafların serbestçe tasarruf edemeyeceği konular hakemde çözülemez. Hakem kararına konu uyuşmazlığın Türk hukukuna göre tahkime elverişli olmaması HMK m.439/2-g uyarınca iptal sebebidir. Bu sebep, kamu düzenine aykırılık gibi, kararın niteliğine ilişkin temel bir sakatlık olduğundan iptal davasında özellikle incelenir.
Tahkim sözleşmesinin kapsamı da iptal davasında belirleyicidir. Sözleşmede tahkime götürülecek uyuşmazlıkların açıkça tanımlanması, hakemin kapsam dışı bir konuda karar verip vermediğinin değerlendirilmesinde temel ölçüttür. Kapsam dışı kısım ayrılabiliyorsa yalnız o kısım iptal edilir (HMK m.439/3).
Kontrol listesi
- Uyuşmazlığın iç tahkim mi milletlerarası tahkim mi olduğunu belirledim.
- Hakem kararının ve varsa tavzih, düzeltme, tamamlama kararının bildirim tarihini tespit ettim.
- Bir aylık süreyi bu araçla hesapladım ve adli tatil uzamasına güvenmeden erken tarihi not ettim.
- Tahkim yeri bölge adliye mahkemesini belirledim.
- İptal sebeplerini HMK m.439/2 bentlerine göre ayrı ayrı gerekçelendirdim.
- İcranın durdurulması gerekiyorsa teminatı hazırladım.
Çalışılmış örnekler
Aşağıdaki örneklerin her biri bu sayfadaki hesap motoruyla otomatik olarak test edilir; sonuçlar araçla birebir aynıdır.
Örnek 1
Ay sonunda bildirilen karar
Hakem kararı 31 Ocak 2026'da taraflara bildirildi.
Bir ay sonrası Şubat'ın son günü olan 28 Şubat Cumartesi'dir; iptal davası en geç 2 Mart 2026 Pazartesi açılabilir.
Örnek 2
Tavzih kararından sonra süre
Hakem kurulunun tavzih kararı 20 Haziran 2026'da KEP adresine ulaştı.
Bildirim 25 Haziran'da yapılmış sayılır; bir ay sonrası 25 Temmuz adli tatilde kaldığından süre 7 Eylül 2026'ya uzar.
Örnek 3
Olağan bir ay hesabı
Hakem kararı 10 Mart 2026 Salı günü bildirildi.
İptal davası en geç 10 Nisan 2026 Cuma açılabilir.
Örnek 4
Cumhuriyet Bayramı'na denk gelen son gün
Hakem kararı 29 Eylül 2026'da bildirildi.
Bir ay sonrası 29 Ekim resmi tatil olduğundan süre 30 Ekim 2026 Cuma biter.
Sık sorulan sorular
›Hakem kararına karşı hangi yola başvurulur?
Yalnızca iptal davası açılabilir (HMK m.439/1).
›İptal davası süresi ne kadar?
Bir ay (HMK m.439/4).
›Süre ne zaman başlar?
Hakem kararının veya tavzih, düzeltme ya da tamamlama kararının taraflara bildirildiği tarihten.
›İptal davası hangi mahkemede açılır?
Tahkim yeri bölge adliye mahkemesinde.
›İptal davası kararın icrasını durdurur mu?
Hayır; teminat gösterilmesi şartıyla icranın durdurulması istenebilir.
›İptal davası duruşmalı mı görülür?
Bölge adliye mahkemesi aksine karar vermedikçe dosya üzerinden incelenir (HMK m.439/5).
›İptal kararına karşı temyiz mümkün mü?
Evet. İnceleme iptal sebepleriyle sınırlıdır ve temyiz icrayı durdurmaz (HMK m.439/6).
›Kararın esasına itiraz edilebilir mi?
Hayır. Yalnız HMK m.439/2'de sayılan sebeplerle iptal istenebilir.
›Milletlerarası tahkimde de süre bir ay mı?
Bu araç HMK'daki iç tahkim süresini hesaplar; milletlerarası tahkimde 4686 sayılı Kanun uygulanır.
›Adli tatilde iptal süresi uzar mı?
HMK m.104 uyarınca son gün adli tatile rastlarsa 7 Eylül'e uzar; tereddütte uzamasız tarihe göre hareket edin.
›Tavzih istenirse süre yeniden başlar mı?
Evet. Süre tavzih, düzeltme veya tamamlama kararının bildiriminden itibaren işler.
›Hangi uyuşmazlıklar tahkime elverişli değildir?
Taşınmaz mallar üzerindeki ayni haklardan veya iki tarafın iradelerine tabi olmayan işlerden kaynaklanan uyuşmazlıklar (HMK m.408). Tahkime elverişsizlik iptal sebebidir.
›Usule ilişkin itirazımı tahkim sırasında yapmadıysam?
Taraflar aksini kararlaştırmamışsa, aykırılığı bildiği halde itiraz etmeden devam eden taraf itiraz hakkından feragat etmiş sayılabilir (HMK m.409); bu, iptal davasında o sebebe dayanmayı sınırlayabilir.
›İptal davası dilekçesine neler eklenmeli?
Tahkim sözleşmesi, hakem kararı ve bildirim belgesi, hakem seçimine ilişkin yazışmalar ve iptal sebebini gösteren tahkim dosyası belgeleri.
›Tahkim yeri nasıl belirlenir?
Tahkim yeri tahkim sözleşmesinde belirlenir veya hakem kararında gösterilir; iptal davası bu yerdeki bölge adliye mahkemesinde açılır.
›İptal kabul edilirse ne olur?
Taraflar aksini kararlaştırmamışsa belirli sebeplerde hakemleri ve tahkim süresini yeniden belirleyebilir (HMK m.439/7).
Kanuni dayanaklar
- HMK m.407 — Tahkim hükümlerinin yabancılık unsuru içermeyen ve tahkim yeri Türkiye olan uyuşmazlıklara uygulanması.
- HMK m.439/1-3 — İptal davası, görevli mahkeme ve iptal sebepleri.
- HMK m.439/4-7 — Bir aylık süre, icraya etki, inceleme usulü, temyiz ve iptalin sonuçları.
- HMK m.361 — İptal davası kararına karşı temyiz süresi.
- HMK m.92-93, 104 — Ay sürelerinin hesabı, tatil kaydırması ve adli tatil uzaması.
Son güncelleme: 3 Ekim 2026. Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.
İlgili sayfalar
