İlamlı Takip Zamanaşımı Hesaplama

Adım adım kullanım

1. Son takip işlemini bulun. UYAP'ta takip dosyasının işlem kayıtlarını inceleyin ve alacaklının veya icra dairesinin yaptığı son işlemi (haciz talebi, tebligat, satış talebi, yenileme talebi gibi) belirleyin.
2. Tarihi araca girin. Araç son işlem tarihine on yıl ekler. 29 Şubat'taki işlemlerde artık yıl değilse 28 Şubat esas alınır; son gün tatile rastlarsa tatili izleyen gün gösterilir.
3. Sonucu yorumlayın. Sonuç, başka bir işlem yapılmazsa takibin zamanaşımına uğrayacağı gündür. Alacaklıysanız bu tarihten önce yeni bir takip işlemi yaparak süreyi yeniden başlatın; borçluysanız süre dolmuşsa zamanaşımı itirazını değerlendirin.
4. İşlemin niteliğini kontrol edin. Hangi işlemin zamanaşımını kestiği Yargıtay uygulamasına göre belirlenir. Takibi ilerletmeye yönelik ve borçluya karşı yapılan işlemler genellikle süreyi keser; salt dosya inceleme veya suret alma gibi işlemlerin etkisi tartışmalıdır.
5. Zamanaşımı itirazını doğru mercie yapın. Borçlu zamanaşımı iddiasını icra mahkemesine ileri sürer. İcra emrinin tebliğinden önce dolmuş zamanaşımı için yedi günlük süreye (İİK m.33/1), sonradan dolan zamanaşımı için süre sınırı olmaksızın başvuru imkânına dikkat edin.

İlamlı takipte zamanaşımı kuralı

“İlama müstenit takip, son muamele üzerinden on sene geçmekle zamanaşımına uğrar. Noter senedine müstenit takip, senedin mahiyetine göre borçlar veya ticaret kanunlarında muayyen olan zamanaşımlarına tabidir.”

Bu hüküm, mahkeme kararıyla tespit edilmiş bir alacağın icra takibinin sınırsız süre sürüncemede kalmasını önler. Zamanaşımı, ilamın verildiği tarihten değil, takip dosyasındaki son işlemden başlar. Alacaklı düzenli aralıklarla takip işlemi yaptıkça süre yeniden başlar; dosya on yıl boyunca işlemsiz kalırsa takip zamanaşımına uğrar. İlamın kendisine dayanan alacak ile takibin zamanaşımı farklı kavramlardır; İİK m.39 takibe ilişkindir.

Noter senedine dayanan takipler

İİK m.38'e göre ilam niteliğindeki belgelerden olan noter senetlerine dayanan takiplerde on yıllık özel süre uygulanmaz; takip, senedin niteliğine göre Türk Borçlar Kanunu veya Türk Ticaret Kanunu'nda belirlenen zamanaşımına tabidir (İİK m.39/2). Örneğin noterde düzenlenen bir borç ikrarında borçlar hukukundaki genel zamanaşımı süresi, kambiyo niteliğindeki bir belgede ise ticaret hukukundaki süre esas alınabilir. Bu takipler için Borçlar Kanunu Zamanaşımı Hesaplama aracını kullanabilirsiniz.

Hangi işlemler süreyi yeniden başlatır?

Kanun 'son muamele' ifadesini kullanır; bunun hangi işlemleri kapsadığı Yargıtay kararlarıyla şekillenmiştir. Genel eğilim, takibi ilerletmeye yönelik ve borçluya karşı yapılan işlemlerin süreyi yeniden başlattığı yönündedir. Aşağıdaki tablo uygulamada sık karşılaşılan işlemleri gösterir; somut olayda güncel Yargıtay içtihadını kontrol edin.

Zamanaşımı nasıl ileri sürülür?

İcra emrinin tebliği üzerine borçlu yedi gün içinde dilekçeyle icra mahkemesine başvurarak borcun zamanaşımına uğradığı itirazında bulunabilir (İİK m.33/1). İcra emrinin tebliğinden sonraki dönemde gerçekleşen zamanaşımına dayanan geri bırakma istekleri ise her zaman yapılabilir. İlamın zamanaşımına uğradığı veya zamanaşımının kesildiği ya da durduğu iddiaları icra mahkemesince resmi belgelere dayanılarak incelenir ve icranın geri bırakılmasına veya devamına karar verilir (İİK m.33/a).

Alacaklı, icranın geri bırakılması kararının kesinleştiğinin kendisine tebliğinden sonra, zamanaşımının kesildiği veya durduğu iddiasıyla genel mahkemede dava açabilir; bu konuda İİK m.33/a'daki süre ve şartları kontrol edin. İcra mahkemesi zamanaşımını kendiliğinden dikkate almaz; borçlunun ileri sürmesi gerekir.

Süre nasıl hesaplanır?

1. Takip dosyasındaki son işlemin tarihini belirleyin.
2. On yıl ekleyin; süre işlem gününe karşılık gelen gün biter (İİK m.19/2).
3. 29 Şubat'taki işlemlerde artık yıl değilse 28 Şubat esas alınır.
4. Son gün resmi tatile rastlarsa süre tatili izleyen gün biter.

Zamanaşımı sürelerinde son günün tatile rastlaması halinde uygulanacak kural tartışmalı olabilir. Alacaklı açısından güvenli yol, takip işlemini on yıllık sürenin son gününden çok önce yapmaktır; borçlu açısından ise zamanaşımının dolup dolmadığı tatil kaydırması yapılmadan da kontrol edilmelidir.

Alacaklı için dosya bakımı

Uzun süren tahsil süreçlerinde, özellikle borçlunun haczedilebilir malı bulunmadığı dosyalarda, takip yıllarca işlemsiz kalabilir. Bu dosyaların zamanaşımına uğramaması için belirli aralıklarla takibi ilerleten işlemler yapılmalıdır: borçlunun mal varlığının UYAP üzerinden sorgulanması ve haciz talebi, maaş haczi, banka hesaplarına haciz gibi. Büro düzeninde her icra dosyası için son işlem tarihini ve on yıllık sınırı takip eden bir kayıt tutmak, zamanaşımı riskini ortadan kaldırır.

• Her dosyanın son işlem tarihini kaydedin.
• On yıllık sınırdan en az bir yıl önce hatırlatma kurun.
• Mal varlığı sorgusu ve haciz talebi gibi takibi ilerleten işlemleri tercih edin.
• Borçlunun kısmi ödemelerini ve ikrarlarını belgeleyin.

Borçlu için kontrol listesi

• Takip dosyasının tamamını UYAP'tan alarak son işlemin tarihini tespit ettim.
• İlama mı noter senedine mi dayanıldığını ve uygulanacak süreyi belirledim.
• İcra emrinin tebliğinden önce dolan zamanaşımı için yedi günlük süreyi kontrol ettim.
• Sonradan dolan zamanaşımı için icra mahkemesine başvurdum.
• Zamanaşımını kesen bir ödeme veya ikrarımın bulunup bulunmadığını değerlendirdim.

İlam alacağının zamanaşımı ile farkı

İİK m.39'daki on yıllık süre, ilama dayanan takibin zamanaşımıdır. Mahkeme kararıyla tespit edilen alacağın kendisi de Türk Borçlar Kanunu'na göre zamanaşımına tabidir ve genel kural olarak ilamla belirlenen alacaklar için zamanaşımı süresi on yıldır. Henüz takibe konulmamış bir ilamda süre ilamın kesinleşmesinden itibaren işler; takibe konulmuş bir ilamda ise takipteki son işlemden itibaren işleyen İİK m.39 süresi önem kazanır. Hangi sürenin uygulanacağını dosyanın durumuna göre değerlendirin.

Çok sayıda icra dosyası olan bürolar için

Kurumsal alacaklılar ve bunları temsil eden bürolar yüzlerce, hatta binlerce icra dosyasını aynı anda takip eder. Bu dosyaların önemli bir kısmı borçlunun malvarlığı bulunmadığı için uzun süre işlemsiz kalır. On yıllık zamanaşımı sınırı bu dosyalar için sessizce yaklaşır ve fark edildiğinde süre dolmuş olabilir. Dosya portföyünü son işlem tarihine göre sıralamak ve sınıra yaklaşan dosyalarda periyodik işlem yapmak, zamanaşımı riskini sistemli biçimde yönetmenin yoludur.

Son işlem tarihinin ispatı

Zamanaşımı tartışmasında belirleyici olan, takip dosyasındaki son işlemin tarihi ve niteliğidir. İcra mahkemesi bu konuda resmi belgelere dayanarak inceleme yapar (İİK m.33/a); yani dosyadaki kayıtlar, tebligat mazbataları, haciz tutanakları ve talep evrakı esas alınır. Alacaklı açısından, yapılan her işlemin UYAP'ta kaydının oluştuğunu kontrol etmek; borçlu açısından ise dosyanın tamamını alarak işlem tarihlerini tek tek incelemek gerekir. Kayıtlarda görünmeyen bir işlem, zamanaşımı tartışmasında dikkate alınmayabilir.

Baştan sona bir örnek

Bir alacaklı, 2014 yılında kesinleşen bir tazminat ilamına dayanarak ilamlı takip başlatmış, borçluya icra emri tebliğ edilmiş ve 30 Eylül 2016'da borçlunun banka hesaplarına haciz talebinde bulunulmuştur. Hesaplarda para bulunamamış ve dosyada başka işlem yapılmamıştır. Araç, son işlem tarihine on yıl ekleyerek takibin 30 Eylül 2026 Çarşamba günü sonunda zamanaşımına uğrayacağını gösterir. Alacaklı vekili bu tarihten önce, örneğin Eylül 2026'nın ilk haftasında UYAP üzerinden mal varlığı sorgusu yaparak yeni bir haciz talebinde bulunursa süre bu yeni işlem tarihinden itibaren yeniden on yıl olarak işlemeye başlar.

Alacaklı hiçbir işlem yapmazsa ve 2027 yılında dosyayı yeniden işlemeye koyarsa, borçlu takibin zamanaşımına uğradığını icra mahkemesine ileri sürebilir. İcra mahkemesi dosyadaki resmi kayıtlara bakarak son işlemin 30 Eylül 2016 olduğunu ve on yıllık sürenin dolduğunu tespit ederse icranın geri bırakılmasına karar verir (İİK m.33/a). Bu nedenle alacaklı açısından on yıllık sınırı takvimde izlemek ve sınırdan önce işlem yapmak, borçlu açısından ise dosyanın tamamını inceleyerek son işlem tarihini doğru tespit etmek belirleyicidir.

Zamanaşımı ile takibin düşmesi arasındaki fark

İcra hukukunda takibin zamanaşımına uğraması ile takip taleplerinin kanuni sürelerde yapılmaması nedeniyle dosyanın işlemden kaldırılması farklı sonuçlar doğurur. Haciz isteme süresi (İİK m.78) veya satış isteme süresi (İİK m.106) kaçırıldığında dosya işlemden kaldırılır veya haciz kalkar; ancak takip yenilenebilir. İlamlı takipte on yıllık zamanaşımı dolduğunda ise borçlu bunu ileri sürerek icranın geri bırakılmasını isteyebilir. Bu nedenle kısa süreli usul süreleri ile on yıllık zamanaşımı ayrı ayrı takip edilmelidir.

Sık yapılan hatalar

Çalışılmış örnekler

Aşağıdaki örneklerin her biri bu sayfadaki hesap motoruyla otomatik olarak test edilir; sonuçlar araçla birebir aynıdır.

Sık sorulan sorular

Kanuni dayanaklar

• İİK m.39 — İlamlı takipte son işlemden itibaren on yıllık zamanaşımı; noter senetleri.
• İİK m.33 — İcra emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde zamanaşımı itirazı; sonradan dolan zamanaşımı.
• İİK m.33/a — İlamın zamanaşımına uğradığı iddiasının resmi belgelere dayanılarak incelenmesi.
• İİK m.38 — İlam niteliğindeki belgeler.
• İİK m.19 — Yıl olarak belirlenen sürelerin hesabı.

Son güncelleme: 3 Ekim 2026. Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.