Kamulaştırma Davası Süresi Hesaplama

Adım adım kullanım

1. Başlangıç olayını seçin. Asliye hukuk mahkemesinin gönderdiği meşruhatlı davetiye size tebliğ edildiyse ilk seçeneği, bedel davasındaki on günlük savunma süresini görmek için savunma seçeneğini, adresiniz bulunamadığı için mahkeme gazete ile ilan yaptıysa ikinci seçeneği, idare adına hesaplıyorsanız üçüncü seçeneği kullanın.
2. Tarihi girin. Mahkeme davetiyesinin tebliğ tarihini (e-tebligatta ulaşma tarihini), ilan halinde gazete ilan tarihini veya idare için kamulaştırma belgelerinin mahkemeye verildiği günü girin.
3. Sonucu okuyun. Sonuç kartında otuz günlük sürenin son günü yer alır. Son gün hafta sonu veya resmi tatile rastlarsa izleyen iş gününe kaydırılır. Araç adli tatil uzaması uygulamaz.
4. Doğru mahkemeyi seçin. Kamulaştırmanın hukuka aykırılığını ileri sürüyorsanız idare mahkemesinde iptal davası, taşınmazın yüzölçümü, malik adı gibi maddi hatalar varsa asliye hukuk mahkemesinde düzeltim davası açın. İki dava birlikte de açılabilir.

Kamulaştırma süreci ve mahkeme tebligatı

Kamulaştırma, kamu yararı gerektiren hallerde özel mülkiyetteki taşınmazın bedeli ödenerek idare tarafından edinilmesidir. 2942 sayılı Kanuna göre idare önce kamu yararı kararı alır, taşınmazın bilgilerini toplar, kıymet takdir komisyonuna bedel tespiti yaptırır ve malikle satın alma usulüyle anlaşmaya çalışır. Anlaşma sağlanamazsa idare, taşınmazın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesine başvurarak kamulaştırma bedelinin tespitini ve taşınmazın idare adına tesciline karar verilmesini ister (m.10).

Mahkeme, idarenin başvurusundan itibaren en geç otuz gün sonrası için duruşma günü belirler ve malike meşruhatlı davetiye gönderir. Adresi bulunamayanlara 7201 sayılı Tebligat Kanununun 28 inci maddesi gereğince ilan yoluyla tebligat yapılır. Davetiyede ve ilanda taşınmazın bilgileri, malikin adı, kamulaştırmayı yapan idare ile m.14'te öngörülen süre içinde idari yargıda iptal veya adli yargıda düzeltim davası açılabileceği açıkça belirtilir (m.10). Davetiyede ayrıca malikin konuya ve taşınmazın değerine ilişkin tüm savunma ve delillerini tebliğ tarihinden itibaren on gün içinde mahkemeye yazılı olarak bildirmesi gerektiği yer alır (m.10/h). Malik açısından hem on günlük savunma süresini hem otuz günlük dava süresini başlatan olay, bu mahkeme tebligatıdır.

“Kamulaştırmaya konu taşınmaz malın maliki tarafından 10 uncu madde gereğince mahkemece yapılan tebligat gününden, kendilerine tebligat yapılamayanlara tebligat yerine geçmek üzere mahkemece gazete ile yapılan ilan tarihinden itibaren otuz gün içinde, kamulaştırma işlemine karşı idari yargıda iptal ve maddi hatalara karşı da adli yargıda düzeltim davası açılabilir.”

İptal davası ve düzeltim davası farkı

İptal davası kamulaştırma işleminin kendisini hedef alır: kamu yararı kararının hukuka aykırılığı, kamulaştırma planının imar planına aykırılığı, yetki ve usul kurallarına uyulmaması gibi iddialar bu davada ileri sürülür. Düzeltim davası ise kamulaştırma belgelerindeki maddi hataların düzeltilmesine yöneliktir. Bedele ilişkin itirazlar ise asliye hukuk mahkemesinde görülen bedel tespiti ve tescil davasında ileri sürülür.

Otuz günlük süre nasıl hesaplanır?

1. Başlangıç gününü belirleyin: mahkeme davetiyesinin tebliğ günü (e-tebligatta ulaşma + 5 gün) veya gazete ilan tarihi.
2. Başlangıç gününü saymadan otuz gün sayın.
3. Son gün hafta sonu veya resmi tatile rastlarsa izleyen iş gününe kaydırın.
4. Araç adli tatil uzaması uygulamaz; en erken son günü gösterir.

Otuz günlük süre, İYUK'taki genel altmış günlük dava açma süresinden kısadır ve özel kanun hükmü olarak öncelikle uygulanır. Kamulaştırma işleminin malike ayrıca bir idari yazıyla bildirilmiş olması, m.14'teki sürenin başlangıcını değiştirmez; kanun sürenin başlangıcını mahkemece yapılan tebligata bağlamıştır. Ancak işlemi daha önce öğrenen malikin, erken tarihli bir bildirimi esas alan bir itirazla karşılaşma riskine karşı dava süresini en erken tarihten itibaren planlaması güvenli yoldur.

Adli tatil kamulaştırma dava süresini uzatır mı?

İdari yargıda son günü adli tatile rastlayan süreler İYUK m.8/3 uyarınca yedi gün uzar; adli yargıda ise HMK m.104 benzer bir uzama öngörür. Ancak 2942 sayılı Kanundaki otuz günlük süre özel bir süredir ve kamulaştırma davaları ivedilikle sonuçlandırılması gereken işlerdendir. Araç bu nedenle adli tatil uzaması uygulamaz ve en erken son günü gösterir. Son günü adli tatile rastlayan bir sürede, uzamaya güvenmeden dava açmak hak kaybı riskini ortadan kaldırır.

İdarenin düzeltim davası

“İdare, kamulaştırma belgelerinin mahkemeye verildiği günden itibaren otuz gün içinde maddi hatalara karşı adli yargıda düzeltim davası açabilir.”

İdare de kamulaştırma belgelerindeki maddi hataları fark ederse düzeltim davası açabilir. İdare için süre, mahkeme tebligatından değil, kamulaştırma belgelerinin asliye hukuk mahkemesine verildiği günden başlar. İdare tarafından tespit olunan malike ve zilyede karşı açılan davalarda taşınmazın gerçek malikinin başka bir kişi olduğu anlaşılırsa, dava gerçek malik veya tapu malikinin mirasçıları da dahil edilerek devam eder (m.14).

Acele kamulaştırma ve ivedi yargılama

Yurt savunması ihtiyacı, aceleliğine Cumhurbaşkanınca karar alınan haller veya özel kanunlarla öngörülen olağanüstü durumlarda, kıymet takdiri dışındaki işlemler sonradan tamamlanmak üzere mahkemece yedi gün içinde tespit edilecek değer mal sahibi adına bankaya yatırılarak taşınmaza el konulabilir (m.27). Acele kamulaştırma işlemlerinden doğan uyuşmazlıklar İYUK m.20/A kapsamında ivedi yargılama usulüne tabidir: dava açma süresi otuz gündür, üst makama başvuru süreyi durdurmaz, savunma süresi on beş gündür, yürütmeyi durdurma kararına itiraz edilemez ve temyiz süresi on beş gündür.

Acele kamulaştırma kararına (Cumhurbaşkanı kararına) karşı açılacak dava ile kamulaştırma işlemine karşı m.14 kapsamındaki dava farklı işlemlere yönelir ve başlangıç tarihleri farklı olabilir. Acele kamulaştırma kararının Resmî Gazetede yayımı ve kamulaştırma işleminin mahkemece tebliği ayrı ayrı takip edilmelidir.

Bedele itiraz nerede ileri sürülür?

Kamulaştırma bedelinin düşük belirlendiği iddiası iptal veya düzeltim davasının konusu değildir. Bedel, idarenin asliye hukuk mahkemesine açtığı bedel tespiti ve tescil davasında bilirkişi incelemesiyle belirlenir. Bu davada en az üç kişilik bilirkişi kurulu oluşturulması zorunludur ve bilirkişilerden birinin gayrimenkul değerleme uzmanı veya taşınmaz geliştirme alanında lisansüstü eğitim almış bir uzman olması gerekir (m.15). Malik, bedele ilişkin itirazlarını ve delillerini bu davada, duruşmada ve bilirkişi raporuna itiraz aşamasında ileri sürer.

Bilirkişi raporuna itiraz süresi ve usulü HMK hükümlerine tabidir. Bilirkişi raporunun tebliğinden itibaren itiraz süresini Bilirkişi Raporuna İtiraz aracıyla hesaplayabilirsiniz.

İptal davası açıldığında bedel tespit davası ne olur?

Davetiye ve ilanda, m.14'teki süre içinde idari yargıda iptal davası açanların dava açtıklarını belgelendirmedikleri takdirde kamulaştırma işleminin kesinleşeceği ve mahkemece tespit edilen bedel üzerinden taşınmazın idare adına tescil edileceği belirtilir (m.10/f). Bu nedenle iptal davası açmak tek başına yeterli değildir; davanın açıldığı asliye hukuk mahkemesine belgelendirilmelidir. İptal davasının süresinde açıldığını gösteren belgeyi (dava dilekçesinin havale tarihli örneği) bedel tespit davasının duruşmasında sunmayı unutmayın.

Dava açmadan önce kontrol listesi

• Mahkeme davetiyesinin tebliğ tarihi veya gazete ilan tarihi belgelenmiş mi?
• Kamulaştırma olağan mı, acele mi? Acele kamulaştırmada ivedi yargılama kuralları uygulanır.
• İddia işlemin hukuka aykırılığına mı (iptal), maddi hataya mı (düzeltim), bedele mi (bedel tespit davası) ilişkin?
• Kamu yararı kararı, kamulaştırma planı ve imar planı dosyaya alınmış mı?
• Paydaşlar birlikte mi, ayrı ayrı mı dava açacak?
• İptal davası açıldıktan sonra asliye hukuk mahkemesine bildirim yapılacak mı?

Malik ölmüşse veya tapu kaydı güncel değilse

Kamulaştırma dosyalarında tapu malikinin ölmüş olması sık rastlanan bir durumdur. İdare tarafından tespit olunan malike karşı açılan davalarda taşınmazın gerçek malikinin başka bir kişi olduğu anlaşılırsa, dava bu gerçek malik, tapu malikinin daha önce öldüğü sabit olursa mirasçıları da dahil edilerek devam eder (m.14). Mirasçılar açısından dava açma süresi, mahkemenin kendilerine yaptığı tebligattan veya gazete ilanından itibaren işler.

Mirasçıların her biri tek başına dava açabileceğinden, bir mirasçının tebligatı diğerlerinden önce alması halinde kendi süresini bu tebligattan itibaren hesaplaması gerekir. Mirasçılık belgesi (veraset ilamı) dava dilekçesine eklenmeli ve taşınmazdaki payın hangi murisden geldiği açıklanmalıdır.

Tapu kaydında adres bilgisinin eksik veya eski olması, mahkemenin ilan yoluyla tebligat yapmasına yol açar. Bu durumda süre gazete ilan tarihinden işler ve malik kamulaştırmadan haberdar olmadan süre dolabilir. Kamulaştırma bölgesinde taşınmazı bulunan maliklerin, idarenin kamulaştırma duyurularını ve ilanları takip etmesi bu riski azaltır.

İptal davasında yargılama süreci

Kamulaştırma işlemine karşı idari yargıda açılan iptal davaları öncelikle görülür (m.14). Davada kamu yararı kararının varlığı ve hukuka uygunluğu, kamulaştırmayı yapan idarenin yetkisi, kamulaştırma planının imar planıyla uyumu ve kanunun öngördüğü usul adımlarının izlenip izlenmediği incelenir. Dava dilekçesinde bu işlemlerin her biri ayrı ayrı ele alınmalı ve idareden işlem dosyasının getirtilmesi talep edilmelidir.

İptal davası açılması kamulaştırma işleminin yürütülmesini kendiliğinden durdurmaz; yürütmenin durdurulması ayrıca talep edilmelidir. Acele kamulaştırmada ivedi yargılama usulü uygulandığından yürütmeyi durdurma talebi hakkında verilen karara itiraz edilemez; talebin ilk seferde güçlü gerekçelerle sunulması önemlidir.

Sık yapılan hatalar

Çalışılmış örnekler

Aşağıdaki örneklerin her biri bu sayfadaki hesap motoruyla otomatik olarak test edilir; sonuçlar araçla birebir aynıdır.

Sık sorulan sorular

Kanuni dayanaklar

• 2942 s.K. m.14 — İptal ve düzeltim davası; otuz gün; paydaşlar; idarenin davası.
• 2942 s.K. m.10 — Bedel tespiti ve tescil davası, meşruhatlı davetiye ve ilan.
• 2942 s.K. m.15 — Bilirkişi kurulu.
• 2942 s.K. m.27 — Acele kamulaştırmada el koyma.
• İYUK m.20/A — Acele kamulaştırmada ivedi yargılama.
• Tebligat K. m.28 — İlanen tebligat.

Son güncelleme: 3 Ekim 2026. Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.