Suç Şikâyet Süresi Hesaplama

Adım adım kullanım

1. Suçun türünü seçin. Şikâyet edeceğiniz suç hakaret ise hakaret seçeneğini, diğer şikâyete bağlı suçlar için genel seçeneği seçin. Hakarette ayrıca fiilden itibaren iki yıllık üst sınır uygulanır.
2. Fiil tarihini girin. Suçun işlendiği günü girin. Hakaret suçunda iki yıllık sınır bu tarihten hesaplanır; diğer suçlarda bu tarih zamanaşımı kontrolü için önemlidir.
3. Öğrenme tarihini girin. Fiili ve failin kim olduğunu birlikte öğrendiğiniz günü girin. Fiili biliyor ama faili bilmiyorsanız süre henüz başlamamıştır; failin kimliğini öğrendiğiniz gün esas alınır.
4. Sonucu okuyun. Sonuç kartında şikâyetin yapılabileceği son gün gösterilir. Şikâyet Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa yapılabilir; son günü beklemeden şikâyette bulunun.

Şikâyete bağlı suç nedir?

Türk ceza hukukunda suçların büyük çoğunluğu re'sen, yani savcılığın kendiliğinden soruşturmasıyla takip edilir. Bazı suçlarda ise kanun koyucu, mağdurun iradesini ön plana çıkararak soruşturma ve kovuşturmayı şikâyet şartına bağlamıştır. Bu suçlarda mağdur veya kanunda yetkili kılınan kişi şikâyette bulunmadıkça savcılık soruşturma başlatamaz. Bir suçun şikâyete bağlı olup olmadığı, suçu düzenleyen maddede 'şikâyet üzerine' veya benzeri bir ifadeyle açıkça belirtilir.

“Soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlı olan suç hakkında yetkili kimse altı ay içinde şikayette bulunmadığı takdirde soruşturma ve kovuşturma yapılamaz.”

Şikâyet süresi hak düşürücü niteliktedir. Süre geçtikten sonra yapılan şikâyet üzerine savcılık soruşturma yapamaz ve kovuşturmaya yer olmadığına karar verir; dava açılmışsa düşme kararı verilir. Bu nedenle şikâyete bağlı bir suçun mağduru olan kişinin süreyi takip etmesi, hak kaybını önlemenin ön koşuludur.

Süre ne zaman başlar?

“Zamanaşımı süresini geçmemek koşuluyla bu süre, şikayet hakkı olan kişinin fiili ve failin kim olduğunu bildiği veya öğrendiği günden başlar.”

Şikâyet süresinin başlaması için iki unsurun birlikte bilinmesi gerekir: fiil ve failin kim olduğu. Mağdur, suçun işlendiğini bilse bile failin kimliğini bilmiyorsa altı aylık süre işlemeye başlamaz. Örneğin sosyal medyada sahte bir hesaptan hakarete uğrayan kişi için süre, hesabın arkasındaki kişinin kimliğini öğrendiği günden başlar. Buna karşılık failin kimliğinin tespit edilebilir olduğu durumlarda öğrenme tarihinin geç kabul edilmesi tartışma yaratabilir; en erken makul tarihi esas almak güvenli yoldur.

Altı aylık süre nasıl sayılır?

Ay olarak belirlenen süre, başlangıç gününün altı ay sonraki aynı sayılı gününde dolar. 2 Mart'ta öğrenilen bir fiilde şikâyet süresi 2 Eylül'de sona erer. Altıncı ayda aynı sayılı gün yoksa (örneğin 31 Ağustos'tan itibaren altı ay) süre o ayın son günü, yani 28 veya 29 Şubat'ta dolar.

Hakaret suçunda iki yıllık sınır

“Ancak, soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı olan hakaret suçu bakımından şikâyet süresi, her ne suretle olursa olsun fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yılı geçemez.”

2024 yılında 7531 sayılı Kanunla eklenen bu hüküm, özellikle internet ortamında yıllar önce yapılmış paylaşımların sonradan öğrenilmesi üzerine yapılan şikâyetleri sınırlamayı amaçlar. Hakaret suçunda artık iki sınır birlikte uygulanır: öğrenmeden itibaren altı ay ve fiilden itibaren iki yıl. Hangisi önce dolarsa şikâyet hakkı o tarihte sona erer. Örneğin 1 Haziran 2024'te yapılan ve 2 Mart 2026'da öğrenilen bir hakarette altı aylık süre 2 Eylül 2026'da dolacak olsa da iki yıllık sınır 1 Haziran 2026'da dolduğundan şikâyet en geç bu tarihe kadar yapılmalıdır.

Aynı Kanunla hakaret suçu uzlaştırma kapsamından da çıkarılmıştır (CMK m.253/3). Bu nedenle hakaret şikâyetlerinde uzlaştırma aşaması uygulanmaz ve dosya doğrudan soruşturma ile sonuçlandırılır.

Zamanaşımı: şikâyet süresinin mutlak sınırı

TCK m.73/2, şikâyet süresinin zamanaşımı süresini geçemeyeceğini açıkça belirtir. Fiil ve failin öğrenilmesi çok geç gerçekleşse bile, dava zamanaşımı dolmuşsa şikâyet üzerine soruşturma yapılamaz. Şikâyete bağlı suçların çoğunda ceza üst sınırı düşük olduğundan dava zamanaşımı süresi sekiz yıldır (TCK m.66/1-e). Geç öğrenilen fiillerde dava zamanaşımını Ceza Davası Zamanaşımı aracıyla ayrıca kontrol edin.

Birden fazla şikâyet hakkı sahibi

“Şikayet hakkı olan birkaç kişiden birisi altı aylık süreyi geçirirse bundan dolayı diğerlerinin hakları düşmez.”

Bir suçtan birden fazla kişi zarar görmüşse her birinin şikâyet hakkı ve şikâyet süresi ayrı ayrı işler. Her birinin öğrenme tarihi farklı olabileceğinden süreler de farklı günlerde dolar. Aracı her hak sahibi için ayrı çalıştırarak süreleri karşılaştırabilirsiniz.

Şikâyetten vazgeçme

Kovuşturma yapılabilmesi şikâyete bağlı suçlarda, kanunda aksi yazılı olmadıkça suçtan zarar gören kişinin vazgeçmesi davayı düşürür; hükmün kesinleşmesinden sonraki vazgeçme cezanın infazına engel olmaz (TCK m.73/4). İştirak halinde suç işlemiş sanıklardan biri hakkındaki şikâyetten vazgeçme diğerlerini de kapsar (m.73/5). Kanunda aksi yazılı olmadıkça vazgeçme onu kabul etmeyen sanığı etkilemez (m.73/6).

Kamu davasının düşmesi suçtan zarar görenin şikâyetten vazgeçmesinden ileri gelmiş ve vazgeçtiği sırada şahsi haklarından da vazgeçtiğini ayrıca açıklamışsa artık hukuk mahkemesinde de dava açamaz (m.73/7). Bu nedenle vazgeçme beyanında tazminat haklarının saklı tutulup tutulmadığı açıkça belirtilmelidir.

Şikâyet nasıl ve nereye yapılır?

• Cumhuriyet başsavcılığına yazılı dilekçe veya tutanağa geçirilmek üzere sözlü beyanla (CMK m.158/1, 5).
• Kolluk birimlerine (polis, jandarma); kolluk şikâyeti derhâl savcılığa iletir.
• Valilik, kaymakamlık veya mahkemeye; bu makamlar şikâyeti ilgili Cumhuriyet başsavcılığına gönderir (CMK m.158/2).
• Yurt dışında işlenip Türkiye'de takibi gereken suçlarda Türkiye'nin elçilik ve konsolosluklarına (CMK m.158/3).

Şikâyet dilekçesinde fiilin ne zaman ve nasıl işlendiği, failin kim olduğu, fiil ve failin ne zaman öğrenildiği ve deliller belirtilmelidir. Öğrenme tarihinin dilekçede açıkça yazılması, şikâyetin süresinde yapıldığının gösterilmesi bakımından önemlidir.

Şikâyetten sonra: uzlaştırma

Soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı suçlar kural olarak uzlaştırma kapsamındadır (CMK m.253/1-a). Şikâyet üzerine savcılık dosyayı uzlaştırma bürosuna gönderir ve uzlaştırmacı taraflara teklifte bulunur. Teklife yedi gün içinde cevap verilmezse teklif reddedilmiş sayılır. Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, ısrarlı takip ve hakaret suçları uzlaştırma kapsamı dışındadır. Uzlaştırma sürelerini Ceza Uzlaştırma Süreleri aracıyla hesaplayabilirsiniz.

Öğrenme tarihinin ispatı

Şikâyet süresinin başlangıcı öğrenme tarihine bağlı olduğundan, bu tarihin ispatı uygulamada kritik önem taşır. Şüpheli, şikâyetin süresinde yapılmadığını ileri sürerek mağdurun fiili ve faili daha önce öğrendiğini iddia edebilir. Bu durumda savcılık veya mahkeme, dosyadaki delillere göre öğrenme tarihini belirler. Mağdurun öğrenme tarihini gösteren belgeleri (mesaj kayıtları, ekran görüntüleri, tanık beyanları, resmi yazılar) şikâyet dilekçesine eklemesi bu tartışmayı önler.

Sosyal medya ve internet üzerinden işlenen suçlarda öğrenme tarihi özellikle tartışmalıdır. Paylaşımın yapıldığı tarih ile mağdurun paylaşımı gördüğü tarih farklı olabilir; failin kimliğinin tespiti ise ayrıca zaman alabilir. Paylaşımın ekran görüntüsünün alındığı tarih, görüntüde görünen tarih bilgisi ve failin kimliğinin nasıl öğrenildiği dilekçede ayrıntılı olarak açıklanmalıdır.

Öğrenme tarihi konusunda şüphe varsa, en erken olası tarihi esas alarak şikâyeti bu tarihe göre planlamak güvenli yoldur. Aracı farklı öğrenme tarihleriyle çalıştırarak en erken son günü görebilirsiniz.

Şikâyetten sonra süreç

Şikâyet üzerine Cumhuriyet savcısı soruşturma başlatır. Suç uzlaştırma kapsamındaysa dosya uzlaştırma bürosuna gönderilir; önödeme kapsamındaysa şüpheliye önödeme ihtarı yapılır. Yeterli şüphe oluşmazsa kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir ve bu karara iki hafta içinde itiraz edilebilir. Yeterli şüphe varsa iddianame düzenlenir; şartları varsa kamu davasının açılmasının ertelenmesine de karar verilebilir.

Şikâyetçi, soruşturma sürecinde delil sunabilir, tanık gösterebilir ve dosyayı takip edebilir. Kamu davası açılırsa katılan sıfatıyla davaya katılabilir. Şikâyetten vazgeçme ise kanunda aksi yazılı olmadıkça davayı düşürür; bu nedenle vazgeçme beyanı dikkatle ve sonuçları bilinerek yapılmalıdır.

Çocuklar ve kısıtlılar adına şikâyet

Suçtan zarar gören kişi çocuk veya kısıtlı ise şikâyet hakkı kanuni temsilcisi tarafından kullanılır. Bu durumda altı aylık süre, kanuni temsilcinin fiili ve failin kim olduğunu öğrendiği günden başlar. Kanuni temsilcinin süreyi kaçırması, çocuğun ergin olduktan sonra kendi şikâyet hakkını kullanıp kullanamayacağı konusunda tartışma yaratabilir; bu nedenle kanuni temsilcilerin süreyi titizlikle takip etmesi gerekir.

Tüzel kişiler adına şikâyet, yetkili organları veya temsilcileri tarafından yapılır. Tüzel kişi bakımından öğrenme tarihi, fiilin ve failin tüzel kişiyi temsile yetkili kişilerce öğrenildiği tarihtir. Şirket içinde farklı birimlerin farklı tarihlerde bilgi sahibi olduğu durumlarda en erken tarihi esas almak güvenli yoldur.

Şikâyet dilekçesi vekil aracılığıyla verilecekse vekaletnamede şikâyette bulunma yetkisinin açıkça yer alması önerilir.

Şikâyet öncesi kontrol listesi

Şikâyet dilekçesini hazırlamadan önce şu soruları yanıtlayın: Suç şikâyete bağlı mı? Fiil hangi tarihte işlendi? Fiil ve failin kimliği hangi tarihte ve nasıl öğrenildi? Suç hakaret ise fiilden itibaren iki yıllık sınır aşıldı mı? Dava zamanaşımı dolmuş mu? Birden fazla mağdur var mı ve her birinin süresi ayrı ayrı hesaplandı mı? Bu soruların yanıtları, şikâyetin süresinde yapılıp yapılmadığı konusunda sonradan çıkabilecek tartışmaları önler.

Şikâyet süresini takvimde nasıl takip etmeli?

Şikâyet süresi altı ay gibi görece uzun bir süre olduğundan çoğu zaman ertelenir ve son günlere kalır. Bu risk, özellikle delillerin zamanla kaybolabileceği suçlarda ciddi sonuçlar doğurur: kamera kayıtları belirli süre sonra silinir, tanıkların hatırladıkları zayıflar ve dijital izler kaybolabilir. Bu nedenle şikâyetin mümkün olan en kısa sürede yapılması hem süre bakımından hem de delillerin korunması bakımından en doğru yoldur.

Aracın gösterdiği son günü takvime işlerken, bu tarihten birkaç hafta önce bir hatırlatma koymak yararlıdır. Hakaret suçunda iki yıllık sınır nedeniyle son gün beklenenden çok daha erken olabilir; fiil tarihi ile öğrenme tarihi arasındaki fark büyükse bu sınırı mutlaka kontrol edin. Birden fazla fiilin bulunduğu durumlarda her fiil için süre ayrı hesaplanmalıdır.

Sık yapılan hatalar

Çalışılmış örnekler

Aşağıdaki örneklerin her biri bu sayfadaki hesap motoruyla otomatik olarak test edilir; sonuçlar araçla birebir aynıdır.

Sık sorulan sorular

Kanuni dayanaklar

• TCK m.73 — Şikâyet süresi, başlangıç, hakarette iki yıl, vazgeçme.
• TCK m.66 — Dava zamanaşımı süreleri.
• CMK m.158 — İhbar ve şikâyetin yapılacağı makamlar ve şekli.
• CMK m.253 — Şikâyete bağlı suçlarda uzlaştırma ve istisnalar.
• 7531 s.K. m.14 — Hakaret suçunda iki yıllık şikâyet sınırı (2024).

Son güncelleme: 3 Ekim 2026. Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.