Adım adım kullanım
- İşlemin tebliğ tarihini girin. Dava konusu yapacağınız idari işlemin size tebliğ edildiği tarihi girin. E-tebligatta UETS'e ulaşma tarihini girip tebligat şekli olarak e-tebligatı seçin; araç beş günü ekler.
- Üst makama başvuru tarihini girin. Başvuru dilekçenizin üst makamın veya işlemi yapan makamın kayıtlarına girdiği günü girin. Başvuru dava açma süresi içinde yapılmış olmalıdır; araç süre dışındaki başvuruyu kabul etmez.
- Ret cevabı geldiyse tebliğ tarihini girin. İdare başvurunuzu açıkça reddettiyse ret cevabının tebliğ tarihini girin. Cevap gelmediyse alanı boş bırakın; araç başvurudan itibaren otuzuncu günü zımni ret günü kabul eder.
- Uyuşmazlık türünü seçin ve sonucu okuyun. İdari (60 gün) veya vergi (30 gün) seçeneğini seçin. Sonuçta başvuruya kadar geçen gün, kalan gün ve dava açma son günü ayrı adımlarda gösterilir.
Üst makama başvuru nedir?
İdari işlemler, dava yoluna gidilmeden önce idare içinde yeniden değerlendirilebilir. İYUK m.11 bu imkânı genel bir başvuru yolu olarak düzenler: ilgili, işlemin kaldırılmasını, geri alınmasını, değiştirilmesini veya yeni bir işlem yapılmasını üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapan makamdan isteyebilir. Bu başvuru ihtiyari bir yoldur; dava açmak için zorunlu değildir. Ancak başvuru yapıldığında, dava açma süresinin hesabını doğrudan etkiler.
“İlgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebilir. Bu başvurma, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durdurur.”
Üst makama başvurunun avantajı, idarenin hatasını dava açmadan düzeltme fırsatı vermesi ve bu sırada dava açma süresinin korunmasıdır. Dezavantajı ise süre hesabının karmaşıklaşmasıdır: başvurudan önce geçen günler kaybolmaz, ret sonrasında yalnızca kalan günler kullanılabilir. Uygulamada en çok süre kaçırılan konulardan biri bu hesaptır.
Kalan süre nasıl hesaplanır?
“Otuz gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İsteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvurma tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır.”
- İşlemin tebliğ gününü belirleyin (e-tebligatta ulaşma + 5 gün).
- Tebliğden üst makama başvuru tarihine kadar geçen gün sayısını hesaplayın; araç başvuru gününü de geçen süreye dahil eder.
- Dava açma süresinden (60 veya 30 gün) geçen günleri çıkararak kalan süreyi bulun.
- Ret cevabının tebliğ tarihini veya cevap yoksa başvurudan itibaren otuzuncu günü belirleyin.
- Bu tarihi izleyen günden itibaren kalan süreyi sayın; son gün tatile rastlarsa İYUK m.8 kaydırması uygulanır.
| Adım | Tarih / süre |
|---|---|
| Tebliğ | 2 Mart 2026 |
| Üst makama başvuru | 12 Mart 2026 |
| Başvuruya kadar geçen süre | 10 gün |
| Kalan süre | 50 gün |
| Cevap yok — zımni ret | 11 Nisan 2026 |
| Ellinci gün | 31 Mayıs 2026 Pazar |
| Dava açma son günü | 1 Haziran 2026 Pazartesi |
Başvuru günü geçen süreye dahil mi?
Kanun 'başvurma tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır' demektedir. Başvuru gününün geçen süreye dahil edilip edilmeyeceği ve kalan sürenin ret tebliğinin kendisinden mi yoksa izleyen günden mi başlayacağı uygulamada farklı yorumlanabilir. Bir günlük fark, son günde dava açılan dosyalarda belirleyici olabilir.
İdarenin cevabına göre üç senaryo
| Senaryo | Süre ne zaman yeniden işler? | Sonuç |
|---|---|---|
| Açık ret cevabı | Ret cevabının tebliğini izleyen gün | Kalan süre içinde dava açılır |
| Otuz gün cevap yok | Başvurudan itibaren otuzuncu günü izleyen gün | Kalan süre içinde dava açılır |
| İstek kabul edildi | Dava ihtiyacı kalmaz | Kısmen kabulde, reddedilen kısım için kalan süre işler |
İdarenin otuz günden sonra verdiği ret cevabı, zımni retle yeniden işlemeye başlamış olan süreyi bir kez daha durdurmaz. Zımni ret gerçekleştiği anda kalan süre işlemeye başlamıştır. Bu nedenle cevap otuzuncu günden sonra gelirse, araçta ret cevabı tarihini değil boş alanı (zımni ret) kullanmanız daha güvenli sonuç verir.
Dava süresi geçtikten sonra yapılan başvuru
Üst makama başvurunun süreyi durdurabilmesi için dava açma süresi içinde yapılması gerekir. Süre dolduktan sonra yapılan başvuru, ölmüş bir süreyi canlandırmaz. İdarenin bu başvuruya verdiği ret cevabı da genellikle önceki işlemi teyit eden bir işlem niteliğinde kabul edilir ve yeni bir dava açma süresi başlatmaz. Araç, başvuru tarihinin tebliğden önce veya dava açma süresinden sonra olması durumunda hata verir.
Aynı işlem için birden fazla kez üst makama başvuru yapılmasının süreyi tekrar tekrar durduracağına güvenilmemelidir. Kanun, dava açma süresini durdurma etkisini bir başvuru yoluna bağlar; ret sonrasında yapılan ikinci başvuru mahkemece yeni bir durma sebebi olarak kabul edilmeyebilir. Bu nedenle ikinci bir idari başvuruya güvenerek davayı ertelemek ciddi hak kaybına yol açabilir.
İvedi yargılamada m.11 uygulanmaz
İYUK m.20/A kapsamındaki işlerde, yani ihaleden yasaklama hariç ihale işlemleri, acele kamulaştırma, Özelleştirme Yüksek Kurulu kararları, 2634 sayılı Kanun kapsamındaki turizm işlemleri, ÇED kararları ve 6306 sayılı Kanun uyarınca alınan Cumhurbaşkanı kararlarında İYUK m.11 hükümleri uygulanmaz (İYUK m.20/A-2-b). Bu işlerde üst makama başvuru dava açma süresini durdurmaz ve otuz günlük süre kesintisiz işler.
Vergi uyuşmazlıklarında üst makama başvuru
Vergi uyuşmazlıklarında dava açma süresi otuz gündür ve İYUK m.11 bu uyuşmazlıklarda da uygulanır. Ancak vergi hukukunda uzlaşma, cezada indirim, düzeltme ve şikâyet yoluyla başvuru gibi özel yollar bulunur ve bunların dava süresine etkisi kendi hükümlerine tabidir. Örneğin uzlaşmanın vaki olmaması halinde dava süresinin uzaması VUK ek m.7'de ayrıca düzenlenmiştir. Vergi ihbarnamesine ilişkin süreleri Vergi İhbarnamesi Süreleri aracıyla hesaplayın.
Vergi davası açma süresi 1-20 Temmuz mali tatilinde işlemez. Üst makama başvuru sonrası kalan süre mali tatile rastlıyorsa gerçek son gün aracın gösterdiğinden daha geç olabilir; araç bu seçenekte mali tatil etkisini uygulamaz ve en erken tarihi gösterir.
Üst makama başvurmalı mı, doğrudan dava mı açmalı?
- İşlemde açık bir maddi hata veya kolayca düzeltilebilecek bir eksiklik varsa üst makama başvuru hızlı ve masrafsız bir çözüm olabilir.
- İdarenin işlemi bilinçli bir tercihse (örneğin politika gereği ret), başvurunun olumlu sonuçlanma ihtimali düşüktür; süre hesabını karmaşıklaştırmamak için doğrudan dava açmak düşünülebilir.
- Yürütmenin durdurulması gereken acil durumlarda başvuru süreci zaman kaybettirebilir; dava ile birlikte yürütmeyi durdurma talebi daha etkili olabilir.
- Başvuru yapıldıysa kalan süre hesabı mutlaka yazılı olarak dosyaya işlenmelidir.
- Başvuruda işlemin hangi yönden hukuka aykırı olduğu açıkça yazılmalı; bu dilekçe dava aşamasında da delil olarak kullanılabilir.
Üst makama başvuru, idare ile ilgili arasındaki uyuşmazlığı mahkemeye taşımadan çözme imkânı verir ve bazı durumlarda idareye işlemin gerekçesini açıklama fırsatı sağlar. Ancak başvurudan sonra idarenin ret cevabında yeni gerekçeler ortaya koyması da mümkündür. Bu gerekçeler, dava dilekçesinde ele alınması gereken yeni konular yaratabilir.
m.11 başvurusu ile m.10 başvurusu karıştırılmamalı
İYUK m.10, henüz yapılmamış bir işlemin veya eylemin yapılmasını istemek için idareye başvuruyu düzenler; bu başvuruya otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve dava süresi baştan başlar. İYUK m.11 ise tebliğ edilmiş, yani dava süresi işlemeye başlamış bir işleme karşı yapılan başvurudur ve süre yalnız durur. Tebliğ edilmiş bir işleme karşı yapılan başvuruyu m.10 başvurusu gibi değerlendirip süreyi baştan saymak, uygulamada en sık görülen süre hatalarından biridir.
Farklı senaryolarda sonuçlar
| Tebliğ | Başvuru | Cevap | Son gün |
|---|---|---|---|
| 2 Mart 2026 | 12 Mart 2026 | Yok (11 Nisan zımni ret) | 1 Haziran 2026 Pazartesi |
| 2 Mart 2026 | 12 Mart 2026 | 20 Mart 2026 ret | 11 Mayıs 2026 Pazartesi |
| 2 Mart 2026 (vergi) | 22 Mart 2026 | 10 Nisan 2026 ret | 20 Nisan 2026 Pazartesi |
| UETS 2 Mart 2026 | 6 Nisan 2026 | Yok (6 Mayıs zımni ret) | 5 Haziran 2026 Cuma |
Son örnekte e-tebligat 2 Mart'ta ulaşmış, tebliğ 7 Mart'ta gerçekleşmiştir. 6 Nisan'daki başvuruya kadar otuz gün geçmiş, otuz gün kalmıştır. İdare cevap vermediğinden istek 6 Mayıs'ta reddedilmiş sayılır ve kalan otuz gün 5 Haziran 2026 Cuma günü dolar.
Süre hesabını dosyada nasıl belgelemeli?
Üst makama başvuru yapılan dosyalarda süre hesabı birden fazla tarihe dayanır: işlemin tebliğ tarihi, başvuru tarihi, ret cevabının tebliğ tarihi veya otuzuncu gün. Bu tarihlerin her birinin belgesi dava dilekçesine eklenmelidir. Tebliğ mazbatası veya UETS okundu bilgisi, başvuru dilekçesinin evrak kayıt numaralı örneği ve ret cevabının tebliğ belgesi, mahkemenin süre incelemesinde doğrudan kullanılır.
Dava dilekçesinde süre hesabının kısa bir özetini yazmak mahkemenin işini kolaylaştırır ve süre tartışmasını baştan önler: işlemin hangi gün tebliğ edildiği, başvuruya kadar kaç gün geçtiği, başvurunun hangi gün reddedildiği veya reddedilmiş sayıldığı ve kalan sürenin hangi gün dolduğu açıkça belirtilmelidir. Aracın adımlar bölümünde gösterilen hesap bu özet için doğrudan kullanılabilir.
Birden fazla idari başvuru yapılmışsa (örneğin önce işlemi yapan makama, sonra üst makama), hangi başvurunun süreyi durdurduğunu ve hangi tarihte ret cevabı alındığını ayrı ayrı gösterin. Tarihlerin birbirine karışması, mahkemenin süre aşımı sonucuna varmasına yol açabilir.
Sık yapılan hatalar
| Hata | Doğrusu |
|---|---|
| Ret sonrası 60 günü baştan saymak | Başvuruya kadar geçen süre düşülür; kalan süre işler |
| Dava süresi dolduktan sonra başvurmak | Başvuru süreyi canlandırmaz |
| Geç gelen cevabı beklemek | 30 gün dolunca istek reddedilmiş sayılır ve süre işler |
| İkinci başvuruyla süreyi yeniden durdurmaya çalışmak | Kalan süre içinde dava açmak |
| İvedi işlerde üst makama başvurup beklemek | m.20/A işlerinde m.11 uygulanmaz |
| Başvuru tarihini belgelememek | Evrak kaydı, KEP veya taahhütlü alındı saklanmalı |
Çalışılmış örnekler
Aşağıdaki örneklerin her biri bu sayfadaki hesap motoruyla otomatik olarak test edilir; sonuçlar araçla birebir aynıdır.
Örnek 1
Cevapsız başvuru
2 Mart 2026'da tebliğ edilen görevden alma işlemine karşı 12 Mart'ta bakanlığa başvuruldu; cevap gelmedi.
10 gün kullanılmış, 50 gün kalmıştır. İstek 11 Nisan'da reddedilmiş sayılır; ellinci gün 31 Mayıs Pazar olduğundan süre 1 Haziran 2026 Pazartesi biter.
Örnek 2
Açık ret cevabı
Aynı başvuru 20 Mart 2026'da tebliğ edilen yazıyla reddedildi.
Kalan 50 gün 21 Mart'tan itibaren işler; son gün 9 Mayıs Cumartesi olduğundan 11 Mayıs 2026 Pazartesi biter.
Örnek 3
Vergi uyuşmazlığı
2 Mart 2026'da tebliğ edilen harç tahakkukuna karşı 22 Mart'ta başvuruldu; 10 Nisan'da ret cevabı tebliğ edildi.
Otuz günlük sürenin 20 günü kullanılmıştır; kalan 10 gün 20 Nisan 2026 Pazartesi biter.
Örnek 4
E-tebligatla gelen işlem
İşlem 2 Mart 2026'da UETS'e ulaştı; 6 Nisan'da işlemi yapan makama başvuruldu ve cevap gelmedi.
Tebliğ 7 Mart'tır; başvuruya kadar 30 gün geçmiş, 30 gün kalmıştır. 6 Mayıs'taki zımni retten sonra süre 5 Haziran 2026 Cuma biter.
Sık sorulan sorular
›Üst makama başvuru dava süresini durdurur mu?
Evet. Dava açma süresi içinde yapılan başvuru işlemeye başlamış olan süreyi durdurur (İYUK m.11/1).
›Ret cevabından sonra 60 gün baştan mı başlar?
Hayır. Süre yeniden işlemeye başlar ve başvuru tarihine kadar geçmiş süre hesaba katılır; yalnız kalan süre kullanılabilir.
›İdare cevap vermezse ne olur?
Otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve kalan süre işlemeye başlar.
›Üst makam yoksa kime başvurulur?
İşlemi yapmış olan makama başvurulur.
›Başvuru ne zamana kadar yapılabilir?
Dava açma süresi içinde; süre dolduktan sonraki başvuru süreyi canlandırmaz.
›İkinci başvuru süreyi tekrar durdurur mu?
Buna güvenmeyin. Kanun durdurma etkisini dava süresi içinde yapılan başvuruya bağlar; ret sonrasında aynı işlem için yapılan yeni başvurular süre aşımı riski doğurur. Kalan süre içinde dava açın.
›İvedi yargılamada üst makama başvuru süreyi durdurur mu?
Hayır. İYUK m.20/A-2-b uyarınca m.11 hükümleri ivedi yargılamada uygulanmaz.
›Başvuru günü geçen süreye dahil mi?
Araç başvuru gününü geçen süreye dahil ederek en erken son günü gösterir; bu yöntem hak kaybı riskini en aza indirir.
›İdare 30 günden sonra ret cevabı verirse ne olur?
Zımni retle süre zaten yeniden işlemeye başlamıştır; geç gelen cevap süreyi yeniden durdurmaz. Zımni ret tarihini esas alın.
›Başvuru zorunlu mu?
Hayır; üst makama başvuru ihtiyari bir yoldur. Doğrudan dava açılabilir.
›Vergi uyuşmazlığında da m.11 uygulanır mı?
Evet; dava süresi otuz gündür. Uzlaşma gibi özel yolların etkisi kendi hükümlerine tabidir.
›Kısmen kabul edilen başvuruda ne olur?
Reddedilen kısım için kalan süre içinde dava açılabilir.
›İstek kabul edilirse dava açmam gerekir mi?
İşlem kaldırılmış veya düzeltilmişse dava konusu ortadan kalkar; yeni işlem tebliğ edilirse ona karşı yeni süre işler.
›Başvuru dilekçesinde neler olmalı?
İşlemin tarih ve sayısı, hukuka aykırılık gerekçeleri ve açık talep; tarih kanıtı olarak evrak kayıt numarası.
›E-tebligatla gelen işlemde geçen süre nasıl hesaplanır?
Tebliğ ulaşma + 5 gündür; geçen süre bu tebliğ gününden başvuru tarihine kadar hesaplanır.
›Kamu ihalesinde şikâyet m.11 başvurusu mudur?
Hayır. Kamu ihale şikâyetleri 4734 sayılı Kanunun kendi süre ve usulüne tabidir.
Kanuni dayanaklar
- İYUK m.11 — Üst makama başvuru, sürenin durması, otuz gün, kalan süre.
- İYUK m.7 — Dava açma süreleri.
- İYUK m.8 — Süre hesabı ve tatil kaydırması.
- İYUK m.10 — İdari makamların sükûtu (yeni işlem istemi).
- İYUK m.20/A — İvedi yargılamada m.11'in uygulanmaması.
Son güncelleme: 3 Ekim 2026. Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.
İlgili sayfalar
